Toen ik meer dan 20 jaar geleden met progressiegerichte intervisie experimenteerde in managementteams, vroeg ik de deelnemers achteraf wat deze manier van werken hun had opgeleverd. Hun reacties vormden een compact overzicht van voordelen. Inmiddels zie ik dat progressiegerichte intervisie in allerlei soorten teams wordt toegepast: bijvoorbeeld managementteams, L&D-teams, HR-teams, docententeams, zorgteams en operationele teams. De methode is geschikt voor vrijwel ieder team dat samen wil nadenken over praktijksituaties en gewenste progressie.

Voordelen van progressiegerichte intervisie

Destijds vatte ik de reacties van de managers als volgt samen:

1. “In de hectiek van alledag kom je er niet toe om zulke dingen met elkaar te bespreken.”
2. “Ik kreeg zeer nuttige feedback en suggesties naar aanleiding van mijn case die ik heel goed heb kunnen toepassen.”
3. “Het is nuttig om van elkaar over en weer te weten dat je met bepaalde dingen worstelt.”
4. “Fijn om te zien dat je niet de enige bent met een probleem.”
5. “De gehanteerde systematiek geeft veel rust.”
6. “Door samen te praten over praktijksituaties ontwikkelen we een meer gemeenschappelijke kijk op leidinggeven. Dat is heel belangrijk voor de eenheid die wij als management team willen uitstralen.”
7. “Door die oefening ervaar je hoe goed we elkaar kunnen helpen.”
8. “Je beseft door die oefening meer dat je een team bent.”
9. “Net zo goed als dat het leerzaam is als je een case presenteert, is het ook nuttig om over een case van iemand anders na te denken.”

Een recente terugkoppeling

Gisteren kreeg ik van een Roel van Alphen, Adviseur Leren en ontwikkelen bij de Politie een bericht dat hij had ontvangen van een leidinggevende in zijn organisatie. Hij had hem eerder de progressiegerichte-intervisiemethode aangereikt, onder andere in de vorm van een handleiding. De leidinggevende had besloten om de aanpak met zijn kleine team uit te proberen en schreef hem hoe dat was verlopen. In zijn terugkoppeling kwamen de eerder genoemde voordelen duidelijk terug:

• Efficiëntie en diepgang: Hij beschreef dat het team in ongeveer een half uur een complex vraagstuk van een collega grondig had besproken. Zonder deze structuur, zo schatte hij in, waren ze waarschijnlijk een flink deel van een dagdeel kwijt geweest. Dat sluit direct aan bij de ervaring dat je in de hectiek van alledag anders nauwelijks aan dit soort gesprekken toekomt en dat de systematiek rust en efficiëntie brengt.
• Rijke, concrete opbrengst: Hij gaf aan dat de collega met de casus veel nieuwe reflecties en concrete ideeën had opgedaan waar zij zelf mee verder kon. Dat weerspiegelt de voordelen over nuttige feedback, toepasbare suggesties en het ervaren hoe goed je elkaar kunt helpen.
• Energie en focus: Hij beschreef hoe het gesprek energiek en gefocust bleef, zonder eindeloze rondes van meningen en discussies. Daarmee raakt hij de punten over rust door structuur, een gezamenlijke manier van kijken naar praktijksituaties en het besef dat je als team samen aan hetzelfde werkt.
• Leerzaamheid voor het hele team: Ook noemde hij dat het voor alle teamleden leerzaam was om mee te denken met de casus van een collega, niet alleen voor de inbrenger. Dat ligt één op één bij het voordeel dat het minstens zo nuttig is om over de case van iemand anders na te denken als over je eigen case.

Van intervisieangst naar intervisievertrouwen

Daarnaast benoemde hij nog een extra effect dat niet expliciet in mijn oorspronkelijke lijstje stond, maar dat ik herkenbaar vind. In zijn team zat een collega met negatieve ervaringen met eerdere vormen van intervisie: veel kritische vragen, collega’s die leken te weten hoe het eigenlijk moest en weinig gevoel van steun. Die persoon had sindsdien zekere intervisieangst. In deze sessie deed deze collega aarzelend mee, in een kleine en veilige setting en zonder zelf de casus in te brengen. Na afloop gaf zij aan dat deze manier van intervisie voor haar een wereld van verschil maakte: het gesprek voelde respectvol, steunend en praktisch, en ze durfde intervisie op deze manier weer aan. Dat illustreert een aanvullend voordeel van progressiegerichte intervisie:

• de aanpak kan helpen om het vertrouwen in intervisie te herstellen bij mensen die eerder negatieve ervaringen hebben gehad met meer confronterende of beoordelende vormen van intervisie.

Hoe werkt progressiegerichte intervisie in grote lijnen?

Voor wie de aanpak nog niet kent, hier heel kort de kern:

Progressiegerichte intervisie

Vraag aan jou

Heb je deze aanpak al gebruikt? Wat waren je ervaringen?

Lees ook:

• Hoe progressiegerichte intervisie de wijsheid in een team kan stimuleren
• Progressiegerichte intervisie: doelgericht, snel en ondersteunend