Ervaring-opbrengstmodel voor eerlijke gesprekken
Gesprekken over het verhelderen van verwachtingen, persoonlijke groei, het oplossen van conflicten en het verbeteren van relaties kunnen belangrijk zijn. Toch vermijden we dergelijke gesprekken vaak of zijn we niet helemaal eerlijk tijdens het gesprek. In dit artikel leg ik, aan de hand van het Ervaring-opbrengstmodel voor eerlijke gesprekken (Levine et al., 2025) uit waarom dat zo is en wat we eraan kunnen doen.
Lees verder »Maak geluk niet je doel. Leef naar wat belangrijk voor je is
Frank Martela’s artikel “Happiness is just a thermometer” daagt de Westerse obsessie met geluk uit. Zijn kerninzicht is interessant: geluk is een waardevol als signaal, maar kan gevaarlijk zijn als doel. Ik leg Martela’s perspectief uit en vergelijk dat met het perspectief van Lisa Feldman Barrett.
Lees verder »Het cyclisch model van betekenisvolle progressie als voorbeeld van relationeel realisme
Hoe kan een filosofie over ‘wat echt is’ helpen om motivatie en groei te begrijpen? Dit artikel laat zien hoe relationeel realisme en ons cyclische model elkaar versterken.
In mijn vorige artikel besprak ik het relationeel realisme zoals uitgewerkt door Barrett en Theriault in hun hoofdstuk What’s real? A philosophy of science for social psychology (2025). In dit filosofische perspectief worden psychologische verschijnselen niet opgevat als vaste entiteiten met universele kenmerken, maar als tijdelijke, functionele constructies die betekenis krijgen in relatie tot doelen, contexten, eerdere ervaringen en culturele invloeden. In dit artikel wil ik laten zien dat ons progressiegerichte cyclisch model van betekenisvolle progressie goed past binnen het relationeel realisme, Het model gaat namelijk uit van dezelfde aannames: dat betekenis ontstaat in de interactie tussen individu en context, dat variatie betekenisvol is, en dat verandering plaatsvindt in de dynamiek van alledaagse situaties. Lees verder »
Relationeel realisme: een filosofische uitdaging voor psychologen
In hun hoofdstuk “What’s real? A philosophy of science for social psychology” (2025), verschenen in de zesde editie van The Handbook of Social Psychology, zetten Lisa Feldman Barrett en Jordan Theriault de lezer aan het denken over een fundamentele vraag: wat nemen onderzoekers binnen de psychologie eigenlijk aan over de werkelijkheid wanneer ze onderzoek doen? Het hoofdstuk biedt een alternatieve kijk op psychologische verschijnselen-relationeel realisme– die tegelijkertijd uitdagend, nuchter en bevrijdend is. Lees verder »
Aversieve omstandigheden verklaren verschillen in donkere persoonlijkheid
Waarom vertonen sommige mensen vaker narcistische, manipulatieve of agressieve gedragingen dan anderen? Nieuw onderzoek (Zettler et al., 2025) toont aan dat deze verschillen niet alleen met biologische aanleg samenhangen, maar ook met kenmerken van de samenleving waarin mensen leven. Het onderzoek, uitgevoerd onder bijna 2 miljoen mensen uit 183 landen en 140.000 deelnemers uit 50 Amerikaanse staten, laat zien dat mensen die leven in samenlevingen met meer corruptie, ongelijkheid, armoede en geweld gemiddeld genomen in sterkere mate een donkere persoonlijkheid vertonen.
Lees verder »Hoe autoritaire leiders creduliteit exploiteren
In een nieuw hoofdstuk analyseert psycholoog Robert Sternberg grondig het concept van creduliteit (Sternberg, 2025). Dit is het te gemakkelijk accepteren van informatie zonder voldoende bewijs – als een belangrijke oorzaak van falende probleemoplossing. Volgens Sternberg vormt creduliteit niet alleen een teken van gebrekkige kennis of intelligentie, maar vooral van psychologische dynamieken die zelfs intelligente individuen beïnvloeden.
Lees verder »Verdienen consultants meer aan probleemverlenging dan aan progressie?
Veel organisaties schakelen consultants in om complexe vraagstukken aan te pakken. Het idee is duidelijk: consultants brengen gespecialiseerde kennis en vaardigheden in huis die intern ontbreken. Dat klinkt als een logische en effectieve oplossing. Maar een recente aflevering van VPRO Tegenlicht, “De Consultancymachine“, stelt een confronterende vraag: zijn consultants vaker gebaat bij het voortbestaan van problemen dan bij het daadwerkelijke oplossen ervan? Verdienen ze meer aan probleemverlenging dan aan betekenisvolle progressie?
Lees verder »Positief psychologisch functioneren: een definitie door Frank Martela
In een recente publicatie biedt Frank Martela (2025) een verhelderende analyse van het concept positief psychologisch functioneren. Hoewel deze term al lang voorkomt in theorieën over welbevinden, werd tot nu toe zelden duidelijk gemaakt wat er precies onder moet worden verstaan. In zijn artikel biedt Martela een heldere definitie, gebaseerd op theoretische onderbouwing én empirische toetsing.
Lees verder »De relatie tussen depressieve symptomen en doelprogressie
Leduc-Cummings et al. (2024) onderzochten in hoeverre depressieve klachten en het maken van doelprogressie elkaar beïnvloeden. Zij bekeken dit zowel binnen dezelfde persoon over korte tijd als in stabiele verschillen tussen personen. Specifiek wilden ze weten of tijdelijke pieken in depressieve symptomen geassocieerd zijn met minder progressie in de weken erna, en omgekeerd, of minder progressie geassocieerd is met een toename van depressieve symptomen.
Lees verder »Het cyclisch model van betekenisvolle progressie
De progressiegerichte aanpak omvat een reeks principes en technieken die individuen en teams ondersteunen om zowel bereikte als gewenste progressie zichtbaar te maken en inzicht te verkrijgen in de te nemen vervolgstappen. Het fundament van deze aanpak ligt in de wetenschappelijke psychologie, zoals de zelfdeterminatietheorie en de mindsettheorie. Dit artikel beschrijft een model dat de belangrijkste elementen van progressiegericht werken in hun samenhang toont: het cyclisch model van betekenisvolle progressie. Lees verder »
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…