Het effect van autonomie-ondersteuning op hoe presteren zich ontwikkelt
Eerder onderzoek wijst op gunstige effecten van autonomie-ondersteuning in verschillende contexten zoals de opvoeding, onderwijs en de werkcontext (zie ook hier, hier en hier). In het algemeen wordt bij onderzoeken naar de effecten (bijvoorbeeld) autonomie-ondersteuning in het werk gebruik gemaakt van statische metingen van presteren (bijvoorbeeld Gagne & Deci, 2005). Dat wil zeggen dat er op één moment een meting van het functioneren wordt gedaan. Onderzoekers Kanat-Maymon & Reizer (2017) volgen een andere benadering. Zij maten het effect van autonomie-ondersteuning op het functioneren van nieuw aangenomen voetbalanalisten gedurende een periode van 5 maanden (N=68).
Democratische rechten zijn als spieren: gebruik ze of verlies ze
Wat is democratie? Welke essentiële kenmerken heeft een democratie en waarom zijn deze belangrijk? Wat zijn de essentiële verschillen tussen democratieën en niet-democratieën en waarom doen deze verschillen ertoe? Hoe belangrijk zijn democratische rechten en hoe belangrijk is om het democratische rechten te gebruiken? Deze vragen beantwoord ik hieronder.
Is het gevoel dat je competent bent altijd een indicatie van incompetentie?
In dit artikel haalde ik Charles Darwin aan die ooit de uitspraak deed: “Onwetendheid wekt vaker vertrouwen dan kennis.” Ik onderschreef dat artikel en droeg als verklaring het Dunning-Kruger effect aan. De verklaring, in het kort is, dat je competentie nodig hebt om je eigen competentie relatief betrouwbaar in te kunnen schatten. Iemand met een lage competentie op een bepaald gebied heeft niet door hoe laag zijn of haar competentie is. In een ander artikel beschreef ik dat onwetendheid zelfs heel goed samen kan gaan met arrogantie terwijl veel deskundigheid goed gepaard kan gaan met bescheidenheid. Het Dunning-Kruger effect is natuurlijk niet alleen van toepassing op anderen maar ook op onszelf. David Dunning (foto), één van de naamgevers van het effect. zei het volgende:
Positieve effecten van positieve en autonomie-ondersteunende feedback
Hoe kun je mensen effectief feedback geven? Werkt positief geformuleerde feedback beter of juist negatief geformuleerde feedback? En helpt het om een beetje streng te zijn en ze onder druk te zetten of kan dit juist averechts werken? Een nieuw onderzoek probeert precies deze vragen te beantwoorden.
Blijven werken aan het ontwikkelen van je groeimindset en je autonome motivatie
Twee belangrijke onderwerpen binnen progressiegericht werken zijn autonome motivatie en de groeimindset. Over beide onderwerpen heb ik al veel geschreven en vaste lezers van deze site zullen al een goed beeld hebben van waar ze over gaan. Autonome motivatie komt er kort gezegd op neer dat je volledig achter wat je doet staat doordat je dingen doet die je interessant en/of belangrijk vindt. Als je autonoom gemotiveerd bent voel je je beter functioneer je ook beter. De groeimindset houdt in dat je gelooft dat je door je effectief in te spannen beter kunt worden in de dingen waar je beter in zou willen worden.
Mindset is ook belangrijk voor sociaal gedrag
In een nieuw artikel beschrijft David Yeager (2017) de mogelijke relatie tussen mindset en sociaal probleemgedrag van adolescenten. Hij beschrijft hoe een statische mindset (de overtuiging dat mensen niet kunnen veranderen) bij sociale problemen (zoals uitgesloten worden of gepest worden) leidt tot zelfverwijt en verwijten aan anderen en samenhangt met meer extreme gevoelsmatige, fysiologische en gedragsmatige problemen zoals depressie en agressie.
Hoe het Dunning-Kruger effect progressie kan bemoeilijken
Het Dunning-Kruger effect komt er, kort gezegd, op neer dat er competentie nodig is om incompetentie te herkennen. Dit brengt met zich mee dat mensen die relatief incompetent zijn minder goed in staat zijn om hun eigen incompetentie te herkennen. Kruger & Dunning (1999) en Dunning et al. (2003) lieten zien dat er bij incompetente mensen sprake is van een zelfoverschattingseffect: mensen met een lage prestatie overschatten hun eigen prestatie. Hoe hoger de prestatie, hoe minder sterk het zelfoverschattingseffect is. Mensen met zeer hoge prestaties onderschatten hun eigen prestaties in deze onderzoeken zelfs. Dit verschijnsel brengt de pijnlijke situatie met zich mee dat zij die het laagst presteren relatief het sterkst geneigd zijn om de noodzaak voor hun groei of verbetering te onderschatten. Een nieuw onderzoek van Pennycook et al. (2017) brengt nog een verdieping aan in deze inzichten.
Lees verder »
2×2 Progressiemodel: heb je zicht op geboekte en verder te boeken progressie?
Heb je zicht op bereikte progressie en verder te bereiken progressie? In welke mate en hoe we onze aandacht richten op progressie heeft belangrijke consequenties voor hoe we ons voelen en hoe we handelen. We kunnen verschillende soorten fouten maken in hoe we aandacht besteden aan progressie. Ik bespreek hier drie soorten ineffectieve manieren van kijken naar progressie en één effectieve.
Lees verder »
Intrinsieke en extrinsieke motivatie en doelen
We krijgen regelmatig vragen over wat de termen intrinsiek en extrinsiek nu precies betekenen. Hieronder leg ik deze termen, centrale begrippen in de zelfdeterminatietheorie (ZDT), nader uit. Hierbij leg ik eerst het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie uit en vervolgens het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke doelen. Lees verder »
Drie basisbehoeften: overal en altijd van kracht ook als we het zelf niet doorhebben
In het dagelijkse leven gebruiken we het woord ‘behoefte’ heel breed. Het woord kan verwijzen naar alles waar we op een bepaald moment naar kunnen verlangen, waar we een voorkeur voor hebben of wat we (denken) nodig (te) hebben. Binnen de psychologie, met name binnen de zelfdeterminatietheorie (ZDT), heeft het woord behoefte (need) een veel specifiekere betekenis. Binnen ZDT wordt gesproken van de universele basisbehoeften aan autonomie, competentie en verbondenheid. Met het woord ‘behoefte’ wordt binnen ZDT verwezen naar iets dat een voorwaarde is voor goed en gezond functioneren.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…