Interview met Coert Visser door Jozef van Giel
Jozef van Giel interviewde mij onlangs over het belang van wetenschappelijke onderbouwing in ons werk. Gisteren verscheen het interview online op Jozef’s website Kritisch denken. Je kunt het interview hier beluisteren.
De effecten van autonomie-ondersteuning door leidinggevenden
In twee Chinese overheidsscholen werden enkele centrale ideeën en bevindingen van de zelfdeterminatietheorie getoetst (Nie et al., 2017). Specifiek werd onderzocht wat de effecten van beleefde autonomie-ondersteuning door leidinggevenden waren op de motivatie van de medewerkers (266 docenten) en op enkele belangrijke outputcriteria (tevredenheid over de eigen baan, werkstress en symptomen van zieke). De verwachtingen waren, op grond van eerder onderzoek, dat beleefde autonomie-ondersteuning (1) zou samenhangen met meer autonome motivatie (versus gecontroleerde motivatie) en (2) met meer werktevredenheid, minder stress en minder ziektesymptomen. De onderstaande figuur vat de bevindingen van dit onderzoek samen: Lees verder »
6 Evidence-based leerstrategieën
In een eerder artikel beschreef ik 3 Dimensies van effectief studeren. Eén van die drie dimensies is het toepassen van effectieve strategieën om te leren. Her en der kun je op internet lijstjes vinden van hoe je effectief kunt studeren en ook ik heb er al enkele keren iets over geschreven (zie bijvoorbeeld het eerder genoemde artikel). Ik kwam nu een interessante blogpost van Megan Smith en Yana Weinstein tegen waarin zij 6 op onderzoek gebaseerde strategieën voor effectief leren beschrijven die zowel onder docenten als onder studenten nog vrij onbekend zijn. Het gaat om deze 6 leerstrategieën:
De zelfdeterminatietheorie in organisaties
In een nieuw artikel geven Deci et al. (2017) een actueel overzicht van onderzoek binnen de zelfdeterminatietheorie dat relevant is voor werk en organisaties. Ze gaan in het artikel onder andere in op het belangrijke onderscheid tussen autonome en gecontroleerde motivatie (meer uitleg hierover vind je in dit plaatje) en op de drie psychologische basisbehoeften (voor competentie, autonomie en verbondenheid). In het artikel beschrijven ze veel onderzoek waaruit als globaal thema naar voren komt dat autonome motivatie (en niet gecontroleerde motivatie) zowel samenhangt met goed presteren als welbevinden. Verder laten ze zien dat de sleutel tot het bevorderen van autonome motivatie bestaat uit het scheppen van werkomgevingen die bijdragen aan de bevrediging van de genoemde psychologische basisbehoeften. Het onderstaande plaatje vat het bovenstaande samen:
Hoe kun je beter worden in waar je om geeft?
Mensen respecteren als gelijkwaardige individuen: sleutel tot sociale progressie
De behoefte aan autonomie is een universele basisbehoefte van mensen. Als die behoefte aan autonomie vervuld wordt voelen we ons beter en functioneren we ook beter in allerlei opzichten (zie hier). Daarom doen we er verstandig aan in allerlei contexten om te proberen de autonomie van anderen te ondersteunen. Dat kan op verschillende manieren: door het bieden van keuzes, door het stimuleren van eigen initiatief en uitproberen van dingen en door het vragen om inbreng bij beslissingen. Een nieuw onderzoek wijst nog op een andere belangrijke manier om de autonomie van anderen te ondersteunen: door hen te respecteren als gelijkwaardig.
De veranderlijkheid en veranderbaarheid van persoonlijkheid
Toen ik opgeleid werd als psycholoog, in de jaren ’80, neigde de dominante manier van denken over intelligentie en persoonlijkheid naar wat we nu een statische mindset zouden noemen. Grofweg werd ons aangeleerd dat zowel intelligentie als persoonlijkheid vanaf een bepaalde leeftijd (zeg, 18) nauwelijks ontwikkelbaar zijn. Persoonlijkheid werd grofweg gedefinieerd als het geheel van stabiele gedragsneigingen van individuen. Er werd gedacht dat individuele verschillen in persoonlijkheid relatief stabiel waren en ook betekenisvol voor hoe we ons leven zouden moeten inrichten (denk bijvoorbeeld aan loopbaankeuzes).
Self-determination theory. Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness
De grondleggers van de zelfdeterminatietheorie, Richard Ryan en Ed Deci hebben een nieuw boek gepubliceerd: Self-Determination Theory. Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. Dit 756 pagina’s tellende boek beschrijft de theorie, het onderzoek en de praktische toepassingen van de zelfdeterminatietheorie, één van de diepste, beste onderbouwde en praktisch toepasbare kennisbouwwerken in de psychologie.
Breintraining werkt maar er zijn nog weinig goede aanbieders
Al geruime tijd is er discussie over de vraag of neuroplasticiteit, het vermogen van het brein om zich te blijven ontwikkelen, niet grotendeels een hype is. In dit artikel besprak ik een aantal van de kritiekpunten. Van veel van de sceptische opmerkingen over neuroplasticiteit ben ik niet onder de indruk. Neuroplasticiteit bestaat en de kennis erover is volop in ontwikkeling. In dit artikel besprak ik vijf manieren om gebruik te maken van neuroplasticiteit om zo je brein scherp te maken en houden. Als één van die vijf manieren noemde ik het doen van serieuze hersenoefeningen. Hierbij moet je denken aan een soort computerspel dat je lastige puzzeltjes en probleempjes voorlegt. Ik schreef: “Goede breinoefeningen zijn heel specifiek ontworpen en goed onderzocht op hun effect.” Als voorbeeld van een aanbieder van zulke goede hersenoefeningen noemde ik BrainHQ.
Hoe komt het dat gecontroleerde regulatie zo veel voorkomt?
Een cursist stelde me gisteren de vraag: “Hoe komt het toch dat een controlerende manier van aansturen en lesgeven zoveel voorkomt terwijl een autonomie-ondersteunende manier zoveel beter en prettiger werkt?” Ik zal hieronder proberen deze vraag te beantwoorden. Voordat ik dat doe, geef ik eerst een korte samenvatting van wat autonomie-ondersteuning en gecontroleerde regulatie inhouden. Uit veel onderzoek binnen de zelfdeterminatietheorie is gebleken dat autonome motivatie in allerlei opzichten veel beter werkt dan gecontroleerde motivatie. Een autonomie-ondersteunende manier van begeleiden en aansturen van mensen werkt dan ook beter dan een gecontroleerde manier van aansturen en begeleiden (gecontroleerde regulatie). Het onderstaande plaatje uit mijn boek Kiezen voor progressie (2016) vat de verschillen tussen autonome motivatie en gecontroleerde motivatie en hun verschillende effecten, samen:
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…