Comparatief voordeel: waarom kapitalisme niet inherent slecht is
Iemand vroeg me een tijd geleden waarom ik kapitalisme in de kern niet als iets slechts maar als iets goeds zie (zie hier). De gedachte van deze persoon was, samengevat, dat het kapitalisme de oorzaak van veel ellende in de wereld is, zoals armoede, corruptie en de ondermijning van de democratie. Bovendien, zo redeneerde deze persoon, is kapitalisme inherent slecht. Als twee partijen handel drijven met elkaar en de ene partij maakt winst op de transactie, dan moet die winst ergens vandaan komen. Dit moet dan wel betekenen dat de andere partij dan uitgebuit wordt oftewel verlies moet maken. Lees verder »
De fundamentele attributiefout: de onderschatting van de kracht van de situatie
Richard Nisbett, die ik hier al eens vaker noemde, heeft een kort maar interessant nieuw artikel geschreven over de fundamentele attributiefout. Samen met Lee Ross schreef hij hier ooit een klassiek boek over, The Person and the Situation. De fundamentele attributiefout houdt in dat we systematisch de invloed van situaties, structuren en systemen op ons gedrag onderschatten en systematisch de invloed van persoonlijke kenmerken en aanleg op ons gedrag overschatten. Een andere manier waarop Nisbett het formuleert: we zijn, onterecht, geneigd om over het gedrag van mensen in puur dispositionele termen te denken (dispositie betekent aanleg).
De sociale besmettelijkheid van mindsets
Het is al lang bekend dat wij allemaal continu bloot staan aan allerlei prikkels vanuit onze omgeving die invloed hebben op hoe we ons voelen en hoe we denken over onszelf en over de wereld. Een voorbeeld hiervan is mindset. Sommige gebeurtenissen, opmerkingen en verwachtingen die op ons afkomen, roepen iets meer een statische mindset in ons op, andere roepen meer een groeimindset in ons op. Het schoolvoorbeeld hiervan is het verschillende effect van verschillende soorten complimenten.
Hoe ik mijn angst voor het spreken voor groepen overwon
Tijdens de Training progressiegericht werken met groepen vroegen wij cursisten gisteren een oefening te doen die we “Wat heb je geleerd?” noemen. Tijdens deze oefening vragen we hen in duo’s met elkaar te praten over iets waarvan ze vroeger betwijfelden of ze er ooit beter in zouden kunnen worden maar waar ze toch beter in zijn geworden. Via enkele hulpvragen bespreken ze dan met elkaar waarin ze tegen hun eigen verwachting beter zijn geworden en hoe hen dat gelukt is. Deze oefening is een voorbeeld van een zelfovertuigingstechniek.
Moment van spontane progressie
Soms verwacht je geen progressie maar bereik je die wel. Dit zijn interessante momenten die nuttig zijn om te analyseren.
Lees verder »
8 Groeimindsetinterventies
Tijdens onze trainingen progressiegericht werken zijn veel cursisten bijzonder geïnteresseerd in Carol Dwecks onderzoek naar mindsets. Ze zien sterk de relevantie van mindset en realiseren zich dat een statische mindset veel nadelen heeft en een groeimindset veel voordelen. Ze zijn vaak erg geïnteresseerd in hoe ze hun eigen mindset en die van anderen kunnen veranderen. Veel cursisten weten al dat persoonscomplimenten een statische mindset opwekken en procescomplimenten een groeimindset. Maar ze zoeken naar nog meer manieren om mindsets te beïnvloeden. En die zijn er. Hieronder beschrijf ik een aantal voorbeelden van zulke interventies. Lees verder »
Bespreking van Against Empathy – Paul Bloom
Ideeën in de psychologie kunnen soms behoorlijk op gespannen voet staan met onze intuïties. Een voorbeeld hiervan kun je vinden in een nieuw boek, Against Empathy: The Case for Rational Compassion, geschreven door Paul Bloom, psycholoog werkzaam bij Yale University. Veel mensen zien empathie als een belangrijke basis voor het goede in de wereld en het gebrek aan empathie als belangrijke oorzaak van veel slechts in de wereld. Ook leiders als Barack Obama en wetenschappers als George Lakoff en Simon Baron-Cohen zien empathie als iets waar we als mensen niet genoeg van kunnen hebben. Bloom ziet het anders. Lees verder »
Wanneer is leiderschap legitiem?
Hieronder zal ik proberen twee vragen te beantwoorden waar ik al een tijdje over nadenk. Eerst zeg ik iets over de waarde van democratie. Zijn democratieën beter dan niet-democratieën? Ik zal laten zien waarom ik denk dat het antwoord ja is. Vervolgens zal ik mijn gedachten delen over wanneer leiderschap van landen als legitiem als legitiem zou moeten worden beschouwd. Ik denk dat hiervoor aan twee basisvoorwaarden moet worden voldaan. Na dit uitgelegd te hebben, deel ik mijn gedachten over de legitimiteit van het leiderschap van de volgende president van de VS.
Lees verder »
De vitale rol van frustratie bij deliberate practice
Naar aanleiding van mijn artikel Hoe we door prestatieplafonds heen kunnen blijven breken kwamen veel positieve reacties binnen en ook enkele kritisch onderzoekende reacties. De meeste reacties gingen over de stelling dat het verleggen van je grenzen gepaard gaat met ongemak en frustratie. Eén persoon vroeg bijvoorbeeld of bij leren nu echt die frustratie (/dat ongemak) nodig is. Een andere persoon vroeg of deze steeds optredende frustratie niet haaks staat op het progressieprincipe dat zegt dat het ervaren van betekenisvolle progressie sterk motiverend werkt (“frustratie ervaren is toch niet echt motiverend?”).
Kunnen zelfovertuigingstechnieken averechts werken?
De vraag “Wanneer ben je ooit tegen de verwachting beter geworden in iets?” kan goed helpen om een groeimindset op te wekken. Iemand vroeg of deze vraag misschien niet averechts zou kunnen werken als degene aan wie je hem stelt er geen antwoord op kan vinden. Hieronder leg ik uit dat volgens mij iedereen er een goed antwoord op kan vinden mits aan drie voorwaarden is voldaan.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…