Een lerende houding is essentieel voor leiderschapsontwikkeling
Effectieve leiderschapsontwikkeling vergt een groeimindset en een gerichtheid op leerdoelen.
Recent schreef ik een kort artikel over het stellen van doelen. In dat artikel werden onder andere prestatiedoelen en leerdoelen met elkaar vergeleken. Prestatiedoelen hebben betrekking op te bereiken resultaten; leerdoelen hebben betrekking op aan te leren kennis of vaardigheden. Prestatiedoelen leiden in het algemeen tot de beste resultaten bij rechttoe-rechtaan-taken, met andere woorden: indien de door het individu te verrichten taak geheel duidelijk is en indien het individu geheel competent is voor die taak. Leerdoelen leiden tot de beste resultaten indien taken complex zijn en niet geheel kunnen worden overzien en indien zij verder leren vergen van het individu. Met dit in gedachten is het niet gek om te veronderstellen dat leerdoelen relevanter zijn voor leiderschapsontwikkeling dan prestatiedoelen.
Interview met Keith Stanovich over CART, een testbatterij voor rationaliteit
In 2009 interviewde ik Keith Stanovich, hoogleraar aan de universiteit van Toronto voor het eerst. De aanleiding was toen het verschijnen van zijn boek What intelligence tests miss. In dat interview legde hij uit dat intelligentie en rationaliteit niet hetzelfde zijn en dat rationaliteit erg belangrijk is. Hij legde uit dat intelligentietests incomplete instrumenten zijn voor het meten van cognitief functioneren omdat ze rationaliteit niet meten. Nu, 7 jaar later, interviewde ik Stanovich opnieuw, nu naar aanleiding van zijn boek The Rationality Quotient, dat hij samen met Richard West en Maggie Toplak schreef. Het boek presenteert een protoype voor een testbatterij die rationaliteit in zijn verschillende facetten meet. Deze rationaliteitstest heeft de naam Comprehensive Assessment of Rational Thinking (CART).
“Dit is saai!” – uiting van ongemotiveerdheid of van een statische mindset?
Als een leerling zegt: “Ik vind dit saai”, duidt dat dan op een gebrek aan motivatie? Dat is mogelijk maar de opmerking kan ook duiden op iets anders: een statische mindset.
Een pleidooi voor brede rationaliteit
In het boek, The Rationality Quotient, legt Keith Stanovich, hoogleraar psychologie in Toronto, uit wat rationaliteit is. Hij beschrijft twee conceptualisaties van rationaliteit, een smalle en een brede theorie (een onderscheid dat is gemaakt door de politicoloog Jon Elster, 1983). Lees hieronder wat deze begrippen inhouden en waarom ze belangrijk zijn.
3 Dimensies van effectief studeren
Hoe kunnen we effectief studeren? Hieronder beschrijf ik 3 dimensies van effectief studeren. Deze zijn niet alleen bedoeld voor jonge mensen die een opleiding doen. Tegenwoordig is levenslang leren immers steeds normaler. En het is ook goed voor ons. Jezelf verstandelijk blijven uitdagen op iedere leeftijd draagt bij aan een gezond leven. Weten hoe je effectief studeert is goed voor iedereen op iedere leeftijd. De tips die hieronder vermeld staan kun je gebruiken als je bijvoorbeeld kennis uit boeken moet bestuderen maar ook als je bijvoorbeeld een muziekinstrument wilt leren bespelen.
Hoe moeten we kijken naar het maken van fouten?
Het maken van fouten is normaal gesproken niet plezierig. Maar het krampachtig proberen te vermijden van fouten kan gevaarlijk zijn en het verbieden van fouten heeft ook al geen zin. Dergelijke pogingen zullen er waarschijnlijk toe leiden dat je alleen nog maar op safe zult proberen te spelen en het aangaan van nieuwe uitdagingen zult gaan vermijden. Veel mensen realiseren zich dat het maken van fouten onvermijdelijk is. In hun goede bedoelingen om mensen juist aan te moedigen om vooral te blijven leren en proberen zeggen ze soms dingen als: “fouten maken moet!”, “het is juist goed om fouten te maken!” want: “van je fouten kun je leren!” Toch denk ik dat deze manier van denken de plank net misslaat.
Wilskracht wordt overschat
Roy Baumeisters boek Wilskracht uit 2012 beargumenteerde twee dingen die intuïtief aansprekend zijn. Het eerste was het grote belang van wilskracht. Dit idee komt neer op de gedachte dat wilskracht een zeer belangrijke sterkte is die ons in staat stelt om de zelfcontrole uit te oefenen die essentieel is voor het bereiken van onze doelen. Het tweede ging over egodepletie. Dit idee houdt in dat wilskracht een gelimiteerde bron is. Met andere woorden: wanneer we onze wilskracht hebben gebruikt om ons te concentreren en om verleidingen te weerstaan dan leidt dit ertoe dat we minder wilskracht overhouden om nieuwe uitdagingen aan te gaan en verleidingen te weerstaan. Deze beide ideeën zijn in de problemen.
Hoe bereid zijn we om het gesprek met andersdenkenden aan te gaan?
Ga je gemakkelijk het gesprek aan met iemand die geheel anders denkt over een bepaald onderwerp (zoals politiek of religie)? Je houding tegenover een onderwerp wordt bepaald door wat je denkt dat waar is, met andere woorden: door je overtuigingen. In hoeverre kunnen mensen hun houding over onderwerpen veranderen? Mensen met een statische mindset over houdingen denken dat houdingen niet of nauwelijks veranderbaar zijn. Mensen met een groeimindset over houdingen denken dat houdingen wel veranderbaar zijn.
De cirkeltechniek in intakegesprekken
Eén van de eenvoudigste en populairste progressiegerichte technieken is de cirkeltechniek. Eén van de situaties waarin deze techniek erg goed werkt is in een intakegesprek. Een intakegesprek is een oriënterend gesprek met een mogelijke opdrachtgever of cliënt. Het doel van een intakegesprek is meestal om te bepalen of de dienstverlener de opdracht gaat uitvoeren. Hier is een voorbeeld van hoe de cirkeltechniek nuttig kan zijn in dat soort situaties.
Lees verder »
Effectief omgaan met nadelen van progressie
Fragment uit Kiezen voor Progressie
In 1937 beschreef de Nederlandse historicus en journalist Jan Romein zijn ‘wet van de remmende voorsprong’ die zegt dat het hebben van een voorsprong op een bepaald gebied kan leiden tot:
- het afnemen van de stimulans om te streven naar verdere vooruitgang;
- een terughoudendheid om je aan te passen aan veranderingen;
- een onvermogen om je aan te passen aan veranderingen.
Als resultaat hiervan wordt het individu of de groep die eerst een voorsprong had, ingehaald door anderen. In cybernetische termen treedt een mechanisme van negatieve feedback op wat neerkomt op het volgende: A veroorzaakt B wat een afname van A veroorzaakt. Met andere woorden: de output van het systeem verzet zich tegen de input van het systeem wat het systeem stabiliseert. Dit negatieve feedbackmechanisme kan een handicap voor het systeem worden wanneer de omgeving verandert en andere en hogere eisen stelt. Op deze manier kan het bestaan van succes leiden tot een afname in inspanningen wat toekomstig succes kan ondermijnen.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…