Van niveaudenken naar progressiedenken
Graag wil ik twee begrippen introduceren: niveaudenken en progressiedenken. Hieronder leg ik uit wat ik bedoel met die twee termen en pleit ik voor het leggen van minder nadruk op niveaudenken en meer nadruk op progressiedenken.
Is het mogelijk om ouderdomsverziendheid tegen te gaan?
Neuroplasticiteit is de eigenschap van de hersenen om zich levenslang te blijven ontwikkelen. De laatste jaren komt er vanuit de wetenschap steeds meer informatie over hoe groot dit vermogen van de hersenen is om zich te ontwikkelen. In dit artikel leg ik kort uit wat neuroplasticiteit is, in dit artikel schrijf ik over hoe neuroplasticiteit een grote rol kan spelen in het genezen van ziektes en in dit artikel belicht ik sceptische visies op neuroplasticiteit. Sinds ik een jaar of 10 geleden begon te lezen over neuroplasticiteit begon ik mij af te vragen hoe ver de mogelijkheden van hersentraining gaan. Een van de vragen die mij in het bijzonder interesseerde was de vraag in hoeverre leeftijdsgerelateerde problemen kunnen worden vertraagd of voorkomen. Lees verder »
De gestage opmars van de idealen uit de Radicale Verlichting
In enkele recente artikelen heb ik verwezen naar de invloed van de ideeën en waarden uit de Verlichting op onze samenleving. In dit artikel noem ik de Verlichtingswaarden als een belangrijke basis voor de progressie die de afgelopen paar honderd jaar heeft plaatsgevonden in de Westerse wereld en stel ik dat de rest van de wereld er evenveel voordeel van kan hebben (wat ook in steeds grotere mate aan het gebeuren is).
Onderzoeksbevindingen omtrent ‘Powerposes’ van Amy Cuddy twijfelachtig
In 2012 gaf sociaal psycholoog Amy Cuddy van Harvard Business School een TED presentatie met als titel ‘Your body language shapes who you are‘. De presentatie werd een groot succes. Op dit moment is de video van de presentatie meer dan 31 miljoen keer bekeken. In de presentatie vertelt Cuddy over een onderzoek dat zij samen met twee andere onderzoekers deed naar ‘power posing’ (Carney, Cuddy & Yap, 2010).
Met een power pose wordt bedoeld een lichaamshouding die kracht en zelfvertrouwen uitstraalt. Cuddy legt uit dat het aannemen van een power pose kan leiden tot hogere testosteron- en cortisolniveaus in de hersenen, tot meer zelfvertrouwen en tot een grotere kans in situaties waarin we krachtig en zelfverzekerd moeten overkomen, zoals sollicitatiegesprekken. Lees verder »
Tegenvoorbeelden van stereotypes stimuleren flexibiliteit
Stereotypering kan allerlei schadelijke gevolgen hebben. In dit artikel kun je lezen dat mensen op wie een stereotypering betrekking heeft, in hun functioneren belemmerd kunnen worden door de stereotypering. Ook kun je in het artikel lezen dat stereotypering een eerlijke en goede beoordeling en behandeling van gestereotypeerde individuen kan ondermijnen. In dit artikel kun je lezen dat stereotypering de manier van denken van mensen al op zeer jonge leeftijd kunnen beïnvloeden, vaak zelfs zonder dat zij zich hier zelf bewust van zijn. In dit artikel kun je lezen dat niet alleen negatieve maar ook positieve stereotyperingen presteren kunnen ondermijnen. Lees verder »
Voordelen van het zetten van een kleine stap vooruit
Progressiegerichte professionals richten zich meestal op een kleine stap vooruit in plaats van op een grote sprong vooruit. De aanpak gaat er, zoals eerder gezegd, zelfs vanuit dat kleine stappen de enige manier zijn om overweldigend grote problemen aan te pakken. Waarom dat zo is? Hier zijn enkele redenen. Als de stap vooruit zo klein mogelijk is dan is de benodigde hoeveelheid energie, motivatie en zelfvertrouwen minimaal. De drempel is zo laag dat de bereidheid om het stapje vooruit te zetten groter zal zijn.
Robert Biswas Dieners kritische reflectie op de positieve psychologie
Over de positieve psychologie heb ik me al enkele malen kritisch uitgelaten (zie onder andere hier en hier). Kort samengevat was en is mijn indruk:
- dat de positieve psychologie teveel nadruk legt op individuele factoren die gedrag bepalen en te weinig op situationele factoren;
- dat de positieve psychologie teveel belang toekent aan geluk als criterium;
- dat de positieve psychologie in het bijzonder teveel nadruk legt op sterktes en deugden als oorzaken van goed functioneren;
- dat commercie en wetenschap soms te sterk met elkaar verweven lijken te zijn. Lees verder »
De overschatte waarde van zelfgerapporteerd geluk
In mijn eerdere artikel Redenen voor scepsis over onderzoek naar geluk beschreef ik de volgende sceptische kanttekeningen bij onderzoek naar en publicaties over geluk (ik parafraseer hoe ik het toen gezegd heb): (1) Geluk is belangrijk maar het belang van geluk wordt overdreven. Geluk dient geen ultiem levensdoel te zijn. Het is van relatief belang. Er zijn veel andere dingen in het leven die evenzeer belangrijk zijn. Bovendien is het trachten te maximaliseren van geluk een onwijze strategie, (2) Veel onderzoek naar geluk is correlationeel van aard. Op grond van correlationeel onderzoek kunnen geen conclusies over causaliteit getrokken worden. Toch is de suggestie (of althans de interpretatie door het publiek) van publicaties vaak dat als een variabele correleert met geluk, dat die variabele dan geluk veroorzaakt, (3) Er zijn redenen om de validiteit van zelfgerapporteerd geluk te betwijfelen. Onderzoek van Sean Wojcik liet zien dat conservatieven zichzelf als gelukkiger beschrijven dan democraten maar ongelukkiger lijken dan democraten als twee objectieve methoden worden gebruikt (geautomatiseerde tekstanalyse en expertbeoordeling van de echtheid van hun lach). Lees verder »
Het corrigeren van toxisch gedrag
Er is een interessant werkdocument verschenen van twee onderzoekers van de Harvard Business School met als titel: Toxic workers (Housman & Miner, 2015). Zij analyseerden een uitgebreide dataset met uiteenlopende gegevens over 50.000 werknemers werkzaam in 11 bedrijven. Hun analyses waren erop gericht om inzicht te verkrijgen in welke persoonlijke en situationele omstandigheden tot toxisch gedrag leiden en welke effecten toxisch gedrag kunnen hebben. Verder doen zij op basis van hun bevindingen enkele aanbevelingen voor management en HR-beleid. Hieronder vat ik kort de bevindingen samen en plaats ik hier enkele kanttekeningen bij. Lees verder »
Het belang van het praten over problemen en over het verleden
Soms doen mensen de volgende twee beweringen over progressiegericht werken:
- progressiegericht werken is niet gericht op problemen maar op progressie;
- progressiegericht werken is niet gericht op het verleden maar op de toekomst.
Deze uitspraken klinken enthousiast en ik wil liever geen spelbreker zijn maar ik vind het toch belangrijk om ze tegen te spreken. Noch het praten over het verleden, noch het praten over problemen is een taboe in progressiegericht werken. Sterker nog, beide zijn belangrijke elementen in vrijwel ieder progressiegericht gesprek. Ik licht het belang van beide hieronder toe.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…