Succes vieren of ‘het gaat de goede kant op’?
Als we succes definiëren als het bereikt hebben van een gewaardeerde of gewenste toestand dan is het voor de hand liggend om te zeggen dat we allemaal geïnteresseerd zijn in succes. Het is daarom niet verrassend dat er veel aandacht uitgaat naar de vraag hoe we succes kunnen bereiken. Veel boeken en artikelen zijn geschreven over hoe je een succesvol individu kunt worden en hoe we succesvolle organisaties kunnen ontwikkelen. We zijn, met andere woorden, erg geïnteresseerd in de determinanten van succes. Hoewel er minder belangstelling lijkt te zijn voor de effecten van succes dan voor de determinanten van succes zijn deze even interessant.
Wat zou je graag leuk willen leren vinden?
Heb je altijd alles leuk gevonden wat je nu leuk vindt? Vond je altijd elk soort muziek dat je nu mooi vind mooi? Genoot je altijd al van precies dezelfde dingen waar je nu van geniet? Ik vermoed dat je deze vragen met ‘nee’ beantwoordt. Blijkbaar ligt wat we leuk vinden niet vast en kan dit zich over tijd ontwikkelen. Ik herinner me, het moet meer dan 20 jaar geleden zijn, hoe ik een boek weglegde dat me niet aansprak omdat ik het heel saai en abstract vond. Ik was erg verbaasd toen ik, een paar jaar later, merkte dat ik het boek aandachtig aan het lezen was en bij mezelf dacht hoe geweldig ik het vond. Het viel me op hoe zeer mijn manier van kijken blijkbaar veranderd was en hoe mijn idee van wat interessant was blijkbaar anders was geworden. Lees verder »
Positieve stereotypes kunnen prestaties ook ondermijnen
Who is good at this game? Linking an activity to a social category undermines children’s achievement A. Cimpian, Y. Mu Y, & L.C. Erickson (2014) Samenvatting: De theorieën van kinderen over prestaties hebben een sterke invloed op hun leerprestaties. Kinderen die entiteiten-theorieën hebben geloven dat hun vermogen om een taak uit te voeren wordt gedicteerd door de hoeveelheid natuurlijk talent die zij voor die taak hebben – een geloof dat goed gedocumenteerde negatieve consequenties heeft voor hun presteren (bijv. verlaagd doorzettingsvermogen, slechter functioneren). Het is dus belangrijk om te begrijpen wat ertoe leidt dat kinderen zich deze entiteiten-theorieën eigen maken. In de experimenten die hier worden beschreven hypothetiseerden wij dat de simpele handeling van het koppelen van succes in een onbekende, uitdagende activiteit aan een sociale groep leidt tot entiteiten-overtuigingen die zo sterk zijn dat ze interfereren met het vermogen van kinderen om de activiteit uit te voeren. Twee experimenten lieten zien dat, zoals voorspeld, de prestatie van 4 tot 7 jaar oude kinderen (N = 192) slechter werd wanneer zij werden blootgesteld aan informatie die succes in de taak associeerde met een bepaalde sociale groep (bijv. “jongens zijn goed in dit spel”), ongeacht of de kinderen zelf behoorden tot die groep. Lees ook: Even positive stereotypes can hinder performance
Congruentie vergemakkelijkt progressiegericht werken
Positieve relatie tussen prestatiebeloning en autonome motivatie gevonden
Aanmoedigingen die een groeimindset opwekken (Khan Academy onderzoek)
Jascha Sohl-Dickstein, Dave Paunesku, Benjamin Haley en Joseph Williams (zie Paunesku, 2013 deze samenvatting) deden een onderzoek in samenwerking met Khan Academy om de effecten van korte aanmoedigingen op leren te onderzoeken. In een experiment met 265.082 studenten die wiskunde leerden op de Khan Academy website werden korte aanmoedigende boodschappen die een groeimindset opwekten toegevoegd boven de wiskunde opgaven. Voorbeelden van zulke aanmoedigingen waren: “Onthou goed, hoe meer oefent, hoe slimmer je wordt!” en “Als je een fout maakt, dan is dat een kans om slimmer te worden!” Het onderzoek had ook drie controle condities. In een controle conditie werden standaard aanmoedigingsboodschappen gepresenteerd zoals “Sommige van deze problemen zijn moeilijk. Doe je best!”. In een andere controle conditie werden wetenschappelijke stellingen gepresenteerd zoals: “Wist je dit? Het brein van een olifant weegt 7/2 keer zo zwaar als een menselijk brein.” Ten slotte was er ook nog een controle conditie waarin er geen boodschap boven de opgaven werd gepresenteerd. Lees verder »
Korte online mindset-interventie verbetert schoolcijfers
Zorgvuldig ontworpen mindsetinterventies kunnen, zo blijkt uit onderzoek, de schoolprestaties van leerlingen verbeteren (Blackwell et al., 2007; Good et al. 2007). Nu is aangetoond dat ook kortdurende en goedkope mindsetinterventies positieve effecten kunnen hebben. Hier is een voorbeeld van een onderzoek waaruit dit blijkt. In een experiment, uitgevoerd door Dave Paunesku, Carissa Romero, David Yeager, Greg Walton en Carol Dweck (Paunesku, 2013) met 1,594 middelbare scholieren, verhoogde een 30 minuten durende online mindsetinterventie bestaande uit een eenvoudige slide show presentatie, de mate waarin onderpresterende leerlingen (de 33% laagst scorende) goede cijfers behaalden in verschillende vakken. Over een heel semester haalden leerlingen die meededen aan de online mindset interventie 14% hogere scores dan leerlingen in de controle groep (zie tabel hieronder).
Lees meer
Leerdoelen versus bekwaamheidsdoelen

Mensen kunnen verschillende soorten doelen stellen en het type doelen dat we stellen heeft een effect op onze motivatie en ons functioneren. Heidi Grant en Carol Dweck (2003) deden onderzoek naar wat voor verschillende doelen mensen stellen en wat de verschillende effecten van die doelen zijn. In hun onderzoek ontdekten zij vier soorten doelen:
- leerdoelen: doelen gericht op het verkrijgen van nieuwe kennis en vaardigheden
- resultaatsdoelen: gerichtheid op goed presteren, bijvoorbeeld het halen van een hoog cijfer.
- bekwaamheidsdoelen: doelen die gericht zijn op het tonen van de eigen capaciteiten, bekwaamheden
- normatieve doelen: doelen die gericht zijn op goed presteren in vergelijking met anderen.
Hoe verschillende soorten motieven functioneren en groei beïnvloeden
Amy Wrzesniewski en Barry Schwartz hebben een opiniestuk geschreven in de New York Times over effectieve motivatie (lees hier). In dat stuk onderscheiden zij twee soorten motivatie: interne en instrumentele motivatie. Lees verder »
Oefening: hou een interessedagboek bij
Als je je structureel verdiept en bekwaamt in dat wat je interesseert leer je beter en houd je langer vol en kun je een goede bijdrage leveren aan je organisatie en je vak (lees meer hierover). Interesses zijn dingen die je leuk vindt om te doen en te leren en die je belangrijk of betekenisvol vindt om te doen en te leren. Om de voordelen van interessegericht werken en leren te kunnen plukken moet je een besef hebben van wat je interesses zijn. Soms hebben mensen niet zo’n helder idee over wat ze leuk en belangrijk vinden (lees meer hierover). Voor hen kan het bijhouden van een interessedagboek nuttig zijn. Lees verder »


Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…