34 Progressiegerichte technieken

De progressiegerichte aanpak wordt steeds bekender bij coaches, leidinggevenden, trainers, docenten en anderen. Hieronder staan korte beschrijvingen van de meest bekende progressiegerichte technieken met linkjes naar artikelen waarin deze technieken uitgebreider worden toegelicht.
Het plezier en het nut van samen improviseren
Tijdens onze trainingen maken we soms gebruik van leuke improvisatie-oefeningen. Vandaag was dat weer het geval. We vroegen de deelnemers groepjes van 3 of 4 personen te vormen en bij elkaar te gaan staan met het gezicht naar elkaar toe. Vervolgens gaven we de volgende uitleg:
We vragen jullie om nu samen te gaan improviseren. De eerste persoon zegt een woord, de volgende persoon zegt een woord dat daarop aansluit en de derde persoon zegt een woord dat daar weer op aansluit, enzovoorts, zodat jullie samen een zin maken. Zorg dat je de vaart er in houdt en als de ene zin is afgelopen begin dan een volgende zin. Ga je gang!
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Kennismakingsreceptie
In het verleden begonnen wij onze trainingen vaak met een kennismakingsrondje. Tijdens dat kennismakingsrondje vroegen we cursisten dan om hun naam te vertellen en iets te vertellen over wat ze deden of wat hun reden was om aan de training mee te doen. Cursisten kregen dan om de beurt de gelegenheid om deze vragen te beantwoorden. Wat we weleens merkte was dat tijdens het kennismakingsrondje de aandacht van cursisten soms wat verslapte. Dit gebeurde vooral als een van de cursisten wat langer aan het woord was. We realiseerden ons dat zo’n kennismakingsrondje, vooral bij wat grotere groepen, niet de meest effectieve vorm was. Deze vorm van kennismaken bracht met zich mee dat je als cursist vooral lang moest luisteren naar andere mensen en zelf lang moest wachten. Ook duurden de kennismakingsrondjes nogal eens tamelijk lang wat door cursisten ook wel eens al zonde van de tijd werd gezien.
Lees verder »
Erinkomoefeningetjes

Vroeger begonnen we onze trainingen vaak met een uitgebreide presentatie over het onderwerp van de training. De gedachte hierachter was dat de cursisten dan een goede introductie op het onderwerp konden krijgen zodat ze er goed achter konden komen waar het over ging. We merkten dan soms wel dat sommige cursisten tijdens de presentatie wat ‘wegzakten’ maar ja, dachten we, laten het verhaal toch maar even afmaken. Op een gegeven moment hebben we eens een grootschalige evaluatie gehouden onder onze ex-cursisten. De vraag die we hen stelden was: welke onderdelen van onze training heb je als het meest nuttig en leerzaam ervaren? We waren wel enigszins verbaasd toen we uitslag van die evaluatie onder ogen kregen.
Huiswerkwandelen
In onze CPW trainingen over progressiegericht werken geven wij cursisten tussen de trainingsdagen suggesties voor huiswerk. Wij geven dan bijvoorbeeld 6 suggesties voor huiswerk en vragen de cursist om zelf te kiezen welke 3 van die 6 huiswerksuggesties zij willen maken. Het op deze manier geven van keuzevrijheid in huiswerk werkt vaak heel goed. Onderzoek van Patall et al. (2010) heeft laten zien dat het geven van keuzevrijheid in huiswerk de volgende voordelen heeft: (1) een hogere intrinsieke motivatie om het huiswerk te doen, (2) je meer competent voelen met betrekking tot het huiswerk, (3) betere prestaties en (4) beter afmaken van het huiswerk. Onze ervaring is dat deze voordelen inderdaad optreden.
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Het draaiknoppenmodel voor het realiseren van gewenst gedrag
Het draaiknoppenmodel is een krachtig theoretisch raamwerk gebaseerd op werk uit de sociale psychologie dat praktisch goed bruikbaar is voor het realiseren van systeembrede verbeteringen. Om het raamwerk goed te begrijpen is eerst enige theoretische achtergrond nodig. Lees verder »
Genen x omgeving: we kunnen intelligentie verwerven
Als progressiegerichte professionals zijn we terughoudend in het gebruiken van het woord talent. Een van de twee redenen voor die terughoudendheid is dat het vaak onduidelijk is wat ermee bedoeld wordt. Als het woord gebruikt wordt bedoelen mensen er meestal één van de volgende twee dingen mee: ofwel presteren op hoog niveau (bijvoorbeeld prachtig gitaar spelen) of natuurlijke, aangeboren, aanleg. Woordenboeken definiëren talent meestal als ‘natuurlijke aanleg’.
Lees verder »
Wetenschap verbeteren
Wetenschap kan worden gedefinieerd als de systematische onderneming van het bouwen en organiseren van kennis in de vorm van toetsbare verklaringen en voorspelling over de wereld. Wetenschap is een van de grootste uitvindingen van de mensheid die het vermogen heeft om ons leven en onze samenleving te verbeteren.
De kern van het wetenschappelijke proces bestaat uit het doen van observaties, het lezen van wetenschappelijke literatuur, het formuleren van vragen, het toetsen van ideeën via systematisch onderzoek en het delen van bevindingen. Het systeem van wetenschap bevat principes en regels die helpen om wetenschap zelfcorrigerend en cumulatief te maken. Wetenschappers dienen niet alleen hun bevindingen via publicaties met elkaar te delen maar ook beschrijvingen van hun methodes zodat replicatie van hun onderzoek door andere wetenschappers mogelijk wordt. Een proces van collegiale toetsing, peer review genaamd, functioneert als een filter om ervoor te zorgen dat alleen onderzoek dat voldoet aan wetenschappelijke eisen in wetenschappelijke tijdschriften verschijnt. Replicatiestudies maken het mogelijk om bevindingen te toetsen via dezelfde methodes maar met andere proefpersonen en onderzoekers.
4 Manieren om je manager te beïnvloeden
Vaak wordt de vraag gesteld hoe je progressiegerichte principes en technieken kunt gebruiken om je manager te beïnvloeden. Managers doen soms die niet behulpzaam zijn of problematisch zijn voor medewerkers, zoals onrealistische eisen stellen, onduidelijk zijn in hun aansturing, passief gedrag vertonen en niet-ondersteunend zijn wanneer dat wel zou moeten. Als de werkrelatie tussen managers en medewerkers goed is kunnen medewerkers open bespreken wat hen dwars zit en dan kunnen ze samen komen tot een oplossing voor het probleem. Het kan echter voorkomen dat managers niet zo open zijn en constructief zijn. In deze gevallen is het waarschijnlijk verstandig om je heel bewust te zijn van de hiërarchische relatie en om je gesprek met de manager goed voor te bereiden. Ik heb een eenvoudig model gemaakt om je te helpen zulke gesprekken voor te bereiden (zie de figuur hieronder). Lees verder »
Wanneer ego-uitputting niet van toepassing is
Werk kan soms belastend zijn in de zin dat het veel zelfbeheersing en wilskracht vraagt. Het is niet verbazend dat dit werk heel vermoeiend kan zijn en dat je op een gegeven moment het gevoel kan krijgen dat het je niet meer goed lukt om beheerst en wilskrachtig te zijn. Roy Baumeister en zijn collega’s (1998) verklaarden dit aan de hand van het concept ego-uitputting (ego-depletion). Ze gingen er vanuit dat zelfbeheersing en wilskracht een beroep doet op een beperkte voorraad mentale energie. Als die energie uitgeput raakt dan wordt het vermogen om jezelf te beheersen volgens deze onderzoekers minder sterk. Volgens de onderzoekers leidt dit er toe dat je in die omstandigheden niet alleen minder in staat bent om zelfbeheersing voor de betreffende taak op te brengen maar ook voor andere dingen (zoals weerstand bieden aan een ongezonde snack). Verschillende onderzoekers hebben manieren beschreven die het effect van ego-uitputting verminderen of tegengaan. Voorbeelden hiervan zijn: het opwekken van een positieve stemming, goed rusten en slapen, oefenen van zelfregulatie, het gebruiken van de techniek van implementatie-intenties en het visualiseren van een energie-opwekkende significante andere persoon. Ook is gesuggereerd (hoewel hier tegenstrijdige onderzoeksbevindingen over lijken te zijn) dat het eten van wat suiker het effect van ego-uitputting tijdelijk kan teniet doen.
Er blijkt echter nogal wat af te dingen op het ego-uitputtingmodel.




Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…