Misinformatie en de correctie ervan
Misinformation and Its Correction: Continued Influence and Successful Debiasing
– Stephan Lewandowsky, Ullrich K. H. Ecker, Colleen M. Seifert, Norbert Schwarz, & John Cook
Samenvatting: [Vertaling: CV] Het wijdverspreide voorkomen en de persistentie van misinformatie in hedendaagse samenlevingen, zoals de foutieve overtuiging dat er een verband bestaat tussen het vaccineren van kinderen en autisme is een zaak van publiek belang. De mythen rondom vaccinaties, bijvoorbeeld, die sommige ouders ertoe hebben gebracht om hun kinderen vaccinaties te onthouden, hebben geleid tot een duidelijke toename van ziekten die via vaccins te voorkomen waren geweest, en ook tot onnodige overheidsuitgaven voor onderzoek en publieke voorlichtingscampagnes gericht op het herstellen van de situatie. Lees verder »
Misvatting 5: mensen met een groeimindset zijn obsessief met leren bezig en willen altijd de beste zijn
Ik ben enkele mensen tegengekomen die dachten dat een groeimindset betekent dat je een obsessieve gerichtheid op leren hebt en een wens om altijd maar de beste te willen zijn. Ze vroegen dingen als “Maar waarom moeten we altijd maar beter worden? Waarom zouden we nooit eens tevreden mogen zijn met hoe we zijn? Moeten we dan altijd progressie boeken?” Als je denkt dat een groeimindset betekent dat je nooit eens tevreden kunt zijn, dat je obsessief gericht bent op leren en dat je heel competitief bent, dan heb je nog niet begrepen wat een groeimindset inhoudt.
Misvatting 4: de theorie van mindset gaat alleen over intelligentie
In veel gesprekken en publicaties over mindset wordt vooral gesproken over de ontwikkelbaarheid van intellectuele capaciteiten. Het gaat dan om vragen als: kan iedereen intelligenter worden en kan iedereen beter worden in wiskunde? Dat is begrijpelijk omdat de meerheid van de onderzoeken die gedaan zijn naar mindset te maken hebben met de effecten van mindsets in relatie tot intellectuele capaciteiten. Maar de theorie van mindset is veel breder relevant. Hier zijn enkele voorbeelden (het is geen uitputtend overzicht) van hoe mindsets in diverse contexten relevant zijn.
Misvatting 3: er valt weinig te doen aan wat voor mindset je hebt
Soms vragen mensen die horen over de voordelen van een groeimindset of het wel mogelijk is om je mindset wel te veranderen. Ze vragen zich dan af of je mindset niet vooral afhangt van je persoonlijkheid of je aanleg. Dat is niet het geval. Er is al veel onderzoek gedaan waaruit blijkt dat je mindset niet vastligt. Het is wel zo dat de mindset van veel mensen stabiel blijft. Dit heeft ermee te maken dat je mindset zelfbekrachtigend kan zijn.
Misvatting 2: de theorie van mindset zegt dat iedereen of een fixed mindset of een groeimindset heeft

Zeggen dat mensen of een fixed mindset of een groeimindset hebben is een te simpele weergave van de werkelijkheid. Lees verder »
Misvatting 1: de theorie van mindset zegt dat kan iedereen alles kan bereiken en leren

Soms, wanneer mensen met de theorie van mindset geconfronteerd worden, reageren ze vol ongeloof: “Wil je beweren dat iedereen een Einstein kan worden? Dat kan toch niet?” Tja, als mindset zoiets radicaals zou beweren dan zou ongeloof wel begrijpelijk zijn. Maar dat is niet het geval. In plaats daarvan zegt de mindset theorie iets als: wie je ook bent, en waar je ook staat, iedereen kan slimmer worden of, om het iets algemener te formuleren, progressie boeken, mits die persoon inspanning levert en effectieve leerstrategieën toepast. Dat klinkt misschien als een subtiel verschil maar het is een belangrijk verschil. Lees verder »
10 Misvattingen over mindset

Het werk van Carol Dweck en haar collega’s over mindsets wordt steeds bekender. Mindset gaat over de belangrijke effecten van wat mensen geloven over de ontwikkelbaarheid van eigenschappen en capaciteiten (lees meer hierover in mijn interview met Carol Dweck). Zoals bij alles het geval is, kan natuurlijk ook het concept mindset, verkeerd begrepen worden. Hieronder staan 10 misvattingen over mindset die ik ben tegengekomen.
11 Effectieve leerstrategieën
We weten dat, voor leren en groeien, zowel je overtuigingen over je capaciteiten om te leren als de hoeveelheid inspanning die je levert belangrijk zijn. Er is een derde factor die erg belangrijk is en dat is de mate waarin je effectieve leerstrategieën toepast. Op de website van Annie Murphy Paul las ik over interessant onderzoek over dit onderwerp. Terwijl het zo is dat de mate waarin leerlingen kennis hebben over effectieve leerstrategieën en in de mate waarin ze deze toepassen (laag presterende leerlingen kennen en passen ze veel minder toe), wordt er in scholen niet veel aandacht besteed aan het lesgeven over hoe je effectief leert. Hier is een lijstje van zulke effectieve leerstrategieën:
Dogmatische trekjes aan de positieve psychologie en oplossingsgericht werken?
Naar aanleiding van recente ontdekkingen dat er onjuistheden zitten in enkele onderzoeken waarbij Barbara Fredrickson, een bekende vertegenwoordiger van de positieve psychologie, bij betrokken was (zie hier en hier), is er door enkele mensen kritiek geuit op de positieve psychologie. James Coyne, een hoogleraar en klinisch psycholoog, werkzaam in Groningen en Pennsylvania, is een van de felste criticasters. Hij stelt niet alleen dat de positieve psychologie een te simpele boodschap geeft (zie bijvoorbeeld dit artikel) maar, zo blijkt uit zijn twitterberichten, ook dat de positieve psychologie \
- dogmatisch is (en gebaseerd op een onterechte tegenstelling met de rest van de (negatieve?) psychologie),
- zich kenmerkt door een goeroecultuur (waarin Martin Seligman, zo impliceert hij, de paus van de positieve psychologie is) en
- te commercieel gedreven is (veel wetenschappers binnen de positieve psychologie zouden meer geïnteresseerd zijn in het verkopen van boeken en trainingsprogramma’s dan in wetenschap).
Coyne zegt: positieve psychologie is toegepaste ideologie, geen wetenschap (bron).
Laten we een klein begin maken aan het oplossen van het probleem
Bram geeft leiding aan een dienstverlenende organisatie die al gedurende lange tijd te maken heeft met teruglopende financiële resultaten. Er is tot nu toe nog geen gestructureerde aanpak van dit probleem geweest, vooral omdat er geen consensus bestaat over wat er gebeuren moet. Moeten er mensen ontslagen worden om zo de winstgevendheid op te krikken? Moet de organisatie een andere, efficiëntere organisatiestructuur krijgen? Moet het commerciële apparaat van de organisatie worden uitgebreid? Moet de organisatie verkocht worden aan een grote concurrent? Moeten er andere managers komen? Er hebben al meerdere verhitte discussies plaatsgevonden waarbij zowel managers als medewerkers betrokken waren maar het is niet gelukt om overeenstemming te bereiken over wat de juiste structurele aanpak zou moeten zijn.


Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…