De complexiteit van grootsheid
Er is een nieuw handboek verschenen met als titel The complexity of greatness. Beyond talent or practice. (Kaufman, (Ed.), 2013). Het boek gaat over de vraag: wat zijn de oorzaken van ‘greatness’? In dit boek wordt een groot aantal heel verschillende perspectieven aangereikt door auteurs die hun sporen hebben verdiend op hun vakgebied. Een groot aantal mogelijke factoren wordt besproken en groot aantal prestatiedomeinen. Wat uit het boek naar voren komt, is dat het ontstaan van toppresteren veel complexer is dan lang is gedacht en dan nog steeds vaak wordt gedacht.
Jarenlang heeft in de psychologie de zogenaamde nature versus nurture discussie gewoed. Die discussie ging over vraag wat nou belangrijker was voor de ontwikkeling van individuen: genen of omgevingsfactoren. Deze discussie is achterhaald. Dat genen belangrijk zijn en invloed uitoefenen of hoe we zijn en hoe we ons ontwikkelen zal niemand ontkennen. Maar om te denken dat genen simpelweg de veroorzakers van ons gedrag, onze eigenschappen en onze capaciteiten zij, is veel te simpel gedacht. Lees verder »
Mindset, bevlogenheid en functioneren
Professional helpers’ growth mindset, work engagement and self-reported performance
Bevlogenheid is de gemoedstoestand van werkers die voordelen heeft voor individuen en voor de organisatie als geheel. Heslin (2010) suggereerde dat de bevlogenheid van mensen kan worden vergroot door een groeimindset op te wekken. Deze studie onderzocht bij een steekproef van professionele hulpverleners of de mate waarin zij een groeimindset hebben over hun cliënten (GMC) en over professionele hulpverleners (GMP) hun bevlogenheid (WE) voorspelde en hun zelfbeoordeelde functioneren (PERF). Structural equation modeling liet zien dat GMC een voorspeller was van WE en dat zowel GMP als WE een voorspeller was van PERF.
Hoe stel je succesvol een kritisch commentaar op?
In zijn nieuwe boek, Intuition Pumps And Other Tools for Thinking, beschrijft Daniel Dennett een lijstje regels, opgesteld door sociaal psycholoog Anatol Rapoport, voor hoe je succesvol een kritisch commentaar op kunt stellen:
- Je moet proberen om de positie van degene die je becommentarieert zo helder, levendig en eerlijk weer te geven dat diegene zal zeggen: “Bedankt, ik wou dat ik er aan gedacht had om het op die manier te zeggen.”
- Je moet alle punten van overeenstemming opsommen (vooral wanneer het dingen zijn waar geen algemeen overeenstemming over bestaat).
- Je moet alles noemen dat je hebt geleerd van degene die je becommentarieert.
- Pas dan is het je toegestaan om ook maar een woord van afwijzing of kritiek te noemen.
Een groeimindset maakt toekomstgericht
Implicit theories and motivational focus: Desired future versus present reality
A. Timur Sevincer, Lena Kluge, Gabriele Oettingen (2013)
Samenvatting: [Vertaling: CV] Mensen verschillen in hun overtuigingen over hun capaciteiten. Incrementele theoretici geloven dat hun capaciteiten (bijv. intelligentie) veranderbaar zijn; entiteitstheoretici geloven dat hun capaciteiten vastliggen (Dweck in Mindset: the new psychology of success. Random House, New York, 2007). Op basis dat incrementele theoretici de nadruk zouden moeten leggen op het verbeteren van hun capaciteiten voor de toekomst, terwijl entiteitstheoretici de nadruk zouden moeten leggen op het demonstreren van hun capaciteiten in de huidige realiteit, voorspelden wij dat, denkend over hun wensen, incrementele theoretici meer gericht zijn op de gewenste situatie dan op de huidige realiteit. Wij beoordeelden de motivationele focus van deelnemers gebruikmakend van een paradigma dat onderscheid maakte tussen hoeveel zij ervoor kozen om zich de gewenste situatie voor te stellen versus de huidige realiteit met betrekking tot een belangrijke wens (Kappes et al. in Emotion 11: 1206–1222, 2011). Wij vonden het voorspelde effect door impliciete theoriën te manipuleren (studie 1) en meten (studie 2) in het academische domein (studie 1) en het sportdomein (studie 2).
3 Vragen en antwoorden over de groeimindset
Gisteren woonde ik een presentatie op een congres waarin onder andere wat uitleg werd gegeven over de voordelen van een groeimindset. Na afloop van de presentatie werd gelegenheid gegeven voor enkele vragen uit het publiek. De volgende vragen werden gesteld:
- Kun je een groeimindset aanleren?
- Hoeveel procent van de mensen heeft ongeveer een fixed mindset en hoeveel een groeimindset?,
- Is het wel nodig dat iedereen een groeimindset heeft? Is het niet beter om in je team een combinatie te hebben van mensen met een fixed mindset en een groeimindset?
Dit zijn vragen die ik al eerder ben tegengekomen. De inleider op het congres gaf enkele goede antwoorden maar ik heb nog wat aanvullende gedachten die ik hier graag wil delen.
Moeten leraren letten op prestatieverschillen tussen studenten of binnen studenten?
De percepties en gedragingen van leraren kunnen veel impact hebben op de overtuigingen, motivatie, inspanningen en prestaties van leerlingen. Een manier waarop leraren hun leerlingen beïnvloeden heeft te maken met de manier waarop ze de prestaties van hun leerlingen beoordelen. Falko Rheinberg (1980) liet zien dat sommige leraren de neiging hebben om studenten met elkaar te vergelijken – dit wordt een sociale referentienormoriëntatie genoemd (sociale RNO) – terwijl andere leraren de neiging hebben om de huidige leerprestaties van leerlingen te vergelijken met hun eerdere prestaties – dit wordt een individuele referentienormoriëntatie genoemd (individuele RNO).
| Trainingen Progressiegericht Werken |
4 Onderzoeken naar oplossingsgericht werken
Er werd mij een vraag gesteld over vier recente artikelen die ik geschreven heb over recente onderzoek naar de kenmerken en opbrengsten van oplossingsgericht werken. Hier zijn die artikelen:
- The Solution-Focused Mindset: An Empirical Test of Solution-Focused Assumptions
- What Solution-Focused Coaches Do: An Empirical Test of an Operationalization of Solution-Focused Coach Behaviors
- Testing the Association Between Solution-Focused Coaching and Client Perceived Coaching Outcomes
- How the Solution-Focusedness of Coaches Is Related To Their Thriving at Work Lees verder »
Hoe nuttiger de helper, hoe groter de waardering van de geholpene
Instrumentality Boosts Appreciation: Helpers Are More Appreciated While They Are Useful
Benjamin A. Converse en Ayelet Fishbach
Samenvatting: [Vertaling CV]: Wij denken dat in sociale interacties de waardering van een helper afhangt van de nuttigheid van die helper. Hoe meer gemotiveerd iemand is om een doel te bereiken, en hoe meer iemand de helper ervaart als capabel om dat te begeleiden bij dat doel, hoe meer waardering iemand zal voelen voor die helper. Vier experimenten ondersteunden deze nuttigheidsversterkings hypothese door te laten zien dat begunstigden meer waardering voelden voor hun helpers terwijl zij de hulp ontvingen dan nadat de taak was afgerond of nadat de helper niet langer nuttig werd geacht. Dit resultaat gold zowel voor de positieve kant van waardering (dankbaarheid) en de negatieve kant (het gevoel iets verschuldigd te zijn) en ook over een range van relaties (vreemden, nieuw verkregen partners en vrienden). Dit patroon van waardering is tegenintuïtief voor helpers en er ontstaat dus een mismatch tussen het moment waarop de begunstigde waardering ervoeren en het moment waarop helpers waardering verwachtten.
Een groeimindset maakt managers effectiever

Het hebben en cultiveren van een groeimindset hangt samen met veel voordelen (lees meer). Hoewel het meeste onderzoek naar groeimindsets is gedaan bij kinderen en in een onderwijssetting hebben sommige onderzoekers de groeimindset in organisatiesettings onderzocht. Hier zijn twee voorbeelden: Lees verder »
Wordt de wereld een betere plek om in te leven?
Is vooruitgang in de wereld mogelijk? Is het mogelijk om de kloof tussen de rijke landen en de ontwikkelingslanden te dichten? Zullen alle landen in Afrika in de nabije toekomst ook ontwikkelde en welvarende landen worden? Zal de wereld gelijker worden in welvarendheid? Is dit proces al gaande? Hebben de afgelopen jaren meetbare vooruitgang laten zien? Kijk naar deze video van Hans Rosling:
| Trainingen Progressiegericht Werken |

Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…