SPI 2026: wereldwijde sociale progressie op een kantelpunt

SPI 2026: wereldwijde sociale progressie op een kantelpunt

De Social Progress Index (SPI) 2026 laat zien dat de wereld zich op een kantelpunt bevindt. Na decennia van gestage verbetering in kwaliteit van leven is de mondiale sociale progressie sinds 2021 tot stilstand gekomen en dreigt deze in meerdere opzichten om te slaan in achteruitgang. Net als in eerdere edities brengt de SPI sociale en ecologische prestaties van landen in kaart, los van economische indicatoren zoals het bbp.

Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (0)
  • Bruikbaar (0)

Positieve emoties en creativiteit: de rol van motivationele intensiteit en creatieve fase

Positieve emoties en creativiteit: de rol van motivationele intensiteit en creatieve fase

Barbara Fredrickson ontwikkelde de broaden-and-build-theorie en stelde dat positieve emoties het denken en handelen op het moment zelf verbreden (Fredrickson, 2001). Zij koppelde deze verbreding expliciet aan creativiteit en ontdekkend gedrag. Volgens haar worden mensen in zulke momenten speelser en flexibeler. Daardoor zouden zij gemakkelijker alternatieven verkennen en nieuwe combinaties vormen. Fredrickson stelde bovendien dat zulke momenten op langere termijn bijdragen aan het opbouwen van hulpbronnen, zoals cognitieve vaardigheden en sociale verbindingen. Deze theorie heeft het denken over creativiteit sterk beïnvloed. Tegelijk heeft later onderzoek laten zien dat het verband tussen positieve emoties en creativiteit minder algemeen is dan deze formulering suggereert. Het effect komt vaak voor, maar niet altijd. De aard van de ervaring en de aard van de taak blijken belangrijk. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (0)
  • Bruikbaar (0)

FUSE-programma bevordert leercultuur en verbetert prestaties en welzijn van docenten

FUSE-programma bevordert leercultuur en verbetert prestaties en welzijn van docenten

Yeager et al. (2025) toetsen een docentinterventie die mikte op sterker leerlingengagement en betere wiskundeprestaties bij leerlingen van ongeveer 11–15 jaar (grades 6–9; ongeveer groep 8 tot en met klas 3). Het uitgangspunt is dat afnemend engagement niet alleen te maken heeft met wát er wordt geleerd, maar ook met de klascultuur: welke boodschap krijgen leerlingen in de dagelijkse interacties over fouten maken, vastlopen, vragen stellen en openlijk laten zien dat je iets nog niet beheerst? De auteurs ontwikkelden daarom een aanpak die docenten helpt om een leercultuur (culture of learning) te bevorderen, als alternatief voor een “culture of judgment and evaluation”.

Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (2)
  • Bruikbaar (0)

PDCA-B als evaluatietool: progressiegericht evalueren in vijf stappen

PDCA-B als evaluatietool leergericht evalueren met vijf stappen

Een opdrachtgever van me had mijn artikel Progressiegerichte PDCA-B: van goede voornemens naar blijvende verbetering gelezen. Ze wilde een project evalueren dat binnen haar organisatie was uitgevoerd en ze wilde het progressiegericht doen. Haar idee was om het via de PDCA-B aanpak doen. Ze had al een opzet gemaakt en daar had ik nog enkele wijzigingen in aangebracht. Zo kwamen we tot de volgende aanpak.

Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (3)
  • Bruikbaar (3)

Waarom intrinsieke motivatie het verschil maakt bij goede voornemens

Waarom intrinsieke motivatie het verschil maakt bij goede voornemens

In januari nemen veel mensen zich van alles voor. Gezonder eten, vaker bewegen, meer sparen, minder afleiding. Meestal kiezen we zulke voornemens omdat ze verstandig zijn en op de lange termijn iets opleveren. En toch zakt het vaak weg zodra het gewone leven weer op stoom is. Woolley et al. (2025) bieden een verklaring die tegelijk simpel en praktisch is: wat je belangrijk vindt, helpt vooral bij het kiezen van een voornemen, maar voorspelt nauwelijks of je het volhoudt. Wat wél samenhangt met volhouden is intrinsieke motivatie: de mate waarin het doen zelf prettig, interessant of bevredigend voelt. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (1)
  • Bruikbaar (1)

Jaaroverzicht 2025: Zes progressiegerichte lijnen in mijn artikelen

Jaaroverzicht 2025 Zes progressiegerichte lijnen in mijn artikelen

In 2025 heb ik geschreven over een aantal terugkerende thema’s: hoe je gesprekken en trajecten progressiegericht vormgeeft, hoe autonome motivatie werkt, hoe mindset en leren elkaar beïnvloeden, welk mensbeeld en welke theorieën daaronder liggen, en hoe dit alles raakt aan bredere maatschappelijke kwesties. Hieronder staan zes rubrieken met per rubriek kernartikelen.

Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (3)
  • Bruikbaar (1)

Congruente autonomie-ondersteuning in klaslokaal en beleid

Congruente autonomie-ondersteuning in klaslokaal en beleid

Scholen werken steeds vaker in een context van onzekerheid: bezuinigingen, personeelstekorten en hardnekkige kansenongelijkheid. In zulke omstandigheden ligt een bekende reflex op de loer: meer controle, meer standaardisering, meer toets- en verantwoordingsdruk. Vier recente studies die expliciet werken vanuit de zelfdeterminatietheorie wijzen echter een andere richting uit. Ze laten samen zien dat ondersteuning van autonomie, competentie en verbondenheid samenhangt met engagement en leren, óók wanneer omstandigheden ongunstig zijn. Tegelijk pleiten ze voor congruente autonomie-ondersteuning. Ze maken ze duidelijk dat dit alleen duurzaam kan zijn wanneer die ondersteuning congruent is georganiseerd: in de klas voor leerlingen, in de werkcontext voor docenten, en in beleid en systemen op organisatieniveau. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (1)
  • Bruikbaar (1)

Progressiegerichte PDCA-B: van goede voornemens naar blijvende verbetering

Progressiegerichte PDCA-B van goede voornemens naar blijvende verbetering

Herken je het volgende?

Je hebt met je team een goede sessie gehad over een belangrijk thema (bijvoorbeeld over het verbeteren van de dienstverlening, het efficiënter maken van werkprocessen of het oplossen van specifieke problemen). Tijdens de sessie was er enthousiasme, er werden uitstekende ideeën naar voren gebracht en ieder ging met goede voornemens naar buiten. Ook is er een mooi verslag gemaakt van de opbrengsten van de sessie. Maar een jaar later blijken dezelfde problemen er nog te zijn, soms zelfs iets sterker. Dan komt de vraag op: hoe kan dit, terwijl het toen zó logisch en nuttig voelde?

Dit soort gebeurtenissen zie je veel wanneer organisaties geen werkende verbetercyclus hebben. Zonder systematiek blijven verbeteringen los en tijdelijk: plannen zakken weg, dezelfde problemen komen terug, en wat werkt wordt niet vastgehouden. Met systematiek worden intenties omgezet in gedrag: je leert sneller wat werkt, stelt gericht bij, borgt wat werkt in routines, en voorkomt dat dezelfde problemen steeds terugkeren. De meest bekende van die systematische verbeteraanpakken is PDCA: Plan – Do – Check – Act. In de meeste organisaties die periodiek beoordeeld worden door auditors of toezichthouders is PDCA de gebruikelijke terminologie.

In dit artikel leg ik uit waar PDCA vandaan komt, waarom het in de praktijk soms een papieren cyclus wordt, en hoe je PDCA zó invult dat het wél leidt tot betekenisvolle progressie. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Bruikbaar (2)
  • Interessant (1)

Het saying-is-believing effect: hoe afstemmen op je publiek je eigen beeld kan kleuren

Het saying-is-believing effect: hoe afstemmen op je publiek je eigen beeld kan kleuren

Tegen de ene gesprekspartner formuleer je een situatie net iets steviger, en tegen een andere net iets voorzichtiger. Onder de juiste voorwaarden kan dat niet alleen helpen om samen helderheid te krijgen, maar ook om een constructief perspectief te versterken doordat het voor de spreker zelf meer gewicht krijgt. Onderzoek laat zien dat dit afstemmen soms nog een extra effect heeft. In bepaalde omstandigheden kan de manier waarop je iets formuleert richting een publiek later mee doorwerken in wat je zelf denkt te weten en te herinneren. Die onderzoeksbevinding staat bekend als het saying-is-believing effect (SIB-effect) (Higgins et al., 1978). Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (0)
  • Bruikbaar (0)
 

► UPDATES & REACTIES

Archieven