Leren van progressie
Visser, C.F. (2017). Leren van progressie. O&O – Ontwikkeling en Opleiding, jaargang 30. nr. 4.
Fouten laten ons zien wat er beter moet worden. Zorgvuldig kijken naar progressie kan ons laten zien hoe dat wat we belangrijk vinden beter moet worden en hoe we dat kunnen bereiken.
Als professionals op het gebied van ‘leren en ontwikkelen’ zijn we gericht op hoe mensen zichzelf kunnen verbeteren in hun werk en hoe leerprocessen hier ondersteunend bij kunnen zijn. Het is daarom belangrijk dat we kennis hebben over hoe mensen bepaalde leerervaringen kunnen opdoen, die teweeg brengen dat ze progressie boeken in dat wat ze doen en waarin ze zich willen verbeteren. Fouten spelen meestal een belangrijke rol bij leren: ze laten ons zien en ervaren wat er beter moet. Maar de rol van fouten is iets beperkter dan we ons vaak realiseren. Om een proces van voortgaande verbetering tot stand te brengen, is het nodig om zorgvuldig te kijken naar de progressie die we boeken en naar hoe die progressie tot stand komt. In dit artikel leg ik uit hoe dat werkt.
Hoe creëer je een leergierige cultuur?
Visser, C.F. (2017), Hoe creëer je een leergierige cultuur? TvOO – Tijdschrift voor Ontwikkeling in Organisaties, Nr. 4.
Leergierigheid is goed voor individuen en organisaties. Dit artikel legt uit waarom dat zo is en hoe je een cultuur van leergierigheid kunt ontwikkelen.
We leren op het moment dat er iets gebeurt wat we nog niet wisten of verwachtten. Het is niet zo dat we alleen leren als we er bewust voor kiezen. Het gebeurt voortdurend en we kunnen dan ook niet besluiten om niet meer te leren. Psychologen hebben verschillende vormen van leren bij mensen en andere dieren ontdekt, van eenvoudig tot complex, die geheel of deels automatisch en onwillekeurig plaatsvinden (Haselgrove, 2016), zoals: habituatie, klassieke conditionering, operante conditionering en sociaal leren.
Niet een teveel aan autonomie maar een tekort aan structuur!
Autonomie-ondersteuning komt neer op het scheppen van een werk- of leercontext waarin mensen gemotiveerd kunnen raken voor wat ze doen. Binnen een dergelijke context kunnen mensen zich richten op het doen van wat ze belangrijk vinden en wat ze interessant vinden. Het resultaat is dat ze volledig achter wat ze doen staan en zich goed voelen, dat opgaan in wat ze doen en dat ze energie krijgen van wat ze doen. Eén van de meest onbekende (maar belangrijke) feiten over autonomie-ondersteunende contexten is dat ze vaak goed gestructureerd zijn. Velen hebben -onterecht- het idee dat autonomie-ondersteuning neerkomt op mensen loslaten of als docent of leidinggevende simpelweg een stap terug doen. Dit misverstand kan tot verkeerde acties en analyses leiden.
Hoe voorkom jij het gevoel dat je je tijd hebt verspild?
Deze week overleed David Cassidy op 68-jarige leeftijd. In 1972 was hij een ongekend populair tieneridool. Hij speelde de hoofdrol in de tv-serie The Partridge familie en had grote hits als I think I love you en How can I be sure. Na dit gloriejaar 1972 verbleekte de ster van David Cassidy echter snel. In 2008 maakte hij bekend te worstelen met een alcoholverslaving. In februari van dit jaar maakte hij bekend te lijden aan dementie. In november werd hij in het ziekenhuis opgenomen wegen nier- en leverproblemen. Drie dagen later overleed hij. Gisteren deelde zijn dochter Katie Cassidy, via Twitter, Cassidy’s laatste woorden. Deze laatste woorden zijn wat mij betreft vrij tragisch maar ze kunnen ons misschien inspireren.
Checklist autonomie-ondersteuning
Autonome motivatie is kwalitatief goede motivatie. Als we autonoom gemotiveerd zijn staan we volledig achter wat we aan het doen zijn. Als we autonoom gemotiveerd zijn voelen we ons beter en functioneren we ook beter. In deze presentatie kun je hier meer uitleg over lezen. Als we werken met andere mensen (kinderen, leerlingen, medewerkers, cliënten) kunnen we dingen doen die de kans vergroten dat zij autonoom gemotiveerd zijn. We kunnen dit doen door dingen te doen die hun autonomie ondersteunen. Veel docenten en leidinggevenden vallen nogal eens terug op een strenge, straffende en belonende manier van werken met anderen omdat ze niet goed weten hoe het anders kan. Ze zien niet concreet voor zich hoe autonomie-ondersteuning in de praktijk werkt. Vaak stellen ze zich ook voor dat het nogal moeilijk is om autonomie-ondersteunend te werken. Maar als ze autonomie-ondersteunende technieken hebben aangeleerd, voelen ze zich competenter en zelf ook meer gemotiveerd. Ook zeggen ze meestal dat het bieden van autonomie-ondersteuning minder moeilijk was dan ze van tevoren dachten. Hieronder bied ik een checklist aan van concrete dingen die je kunt doen om autonomie van (bijvoorbeeld) leerlingen te ondersteunen. Door hem op te slaan en te printen en dan in te vullen kun je je eigen repertoire van autonomie-ondersteunende interventies vergroten. Lees verder »
Wat ik bedoel als ik het woord ‘aanname’ gebruik
Een cursist stelde me vanochtend een vraag over de evidence-base van kernkwadranten en de testen-en-leren aanpak. Ze vroeg me waarom ik op pagina 89 van mijn boek Progressiegericht werken schrijf dat progressiegericht werken werkt vanuit aanname dat effectieve verandering in complexe systemen beter verloopt volgens het zogenaamde testen-en-leren model. Ze vroeg me naar mijn reden om hier het woord ‘aanname’ te gebruiken. Ik vind dat een interessante vraag. Hier is het antwoord dat ik haar stuurde:
Checklist groeimindset
Gisteren zei een deelnemer in een incompany training: “Goh, jullie zijn veel praktischer gericht dan ik had verwacht. Daar ben ik heel blij mee!” Dat gaf voldoening om te horen. Wat hoewel we in onze CPW trainingen voortdurend goed ons best doen om wetenschappelijk onderbouwde kennis aan te reiken, is de inhoud van onze trainingen steeds zeer praktisch. De groeimindset is een mooi voorbeeld hiervan. Hoewel veel mensen bijzonder geïnspireerd zijn door het basisidee van de groeimindset, zien ze vaak niet gemakkelijk voor zich hoe ze nu bij anderen (hun eigen kinderen, hun leerlingen, hun cliënten, etc.) een groeimindset kunnen opwekken. Wat zeg je nu precies als je met iemand praat die door de manier waarop hij of zij praat blijk geeft van een statische mindset? Hoe kun je als docent de mindsets van leerling beïnvloeden? Veel mensen komen niet verder dan: “Geef je procescomplimenten”. Maar er zijn veel meer dingen die je kunt doen. Hier is een checklistje met een aantal voorbeelden. Door het op te slaan en te printen en dan in te vullen kun je je eigen repertoire van groeimindsetinterventies vergroten.
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Presentatie Autonomie-ondersteuning
Ed Deci legt de zelfdeterminatietheorie uit in 7 minuten
Mindsetinterventie voor kinderen verlaagt hun depressie
Een nieuw onderzoek van Schleider & Weisz (2017) wijst op een veelbelovende manier om tieners te helpen die last hebben van depressie en angst. De onderzoekers ontwierpen een zogenaamde single session intervention (SSI) gebaseerd op een groeimindset van persoonlijkheid. Met andere woorden, het idee dat persoonlijkheid veranderbaar is. De sessie duurde 30 minuten en werd door de kinderen (N=96) die last hadden van angst en/of depressie zelfstandig gedaan achter de computer. Vervolgens werden gedurende 9 maanden bij kinderen (en bij kinderen in een controlegroep) gekeken hoe hun angst en/of depressie zich ontwikkelden (zowel volgende kinderen zelf als volgens hun ouders). De resultaten waren verrassend.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…