Hoe interpreteer jij het als je ergens veel moeite voor moet doen?
Stel je bent een tekst aan het lezen en je merkt dat je hem behoorlijk moeilijk vindt. Je moet behoorlijk veel moeite doen om de tekst te begrijpen. Hoe interpreteer je het feit dat je veel moeite moet doen? Denk je dat deze moeite een aanwijzing is dat je de grenzen van je capaciteiten bijna bereikt hebt? Zorgt het feit dat je de stof erg moeilijk vindt ervoor dat je de neiging krijgt om te stoppen met doorlezen?
Waar komt betekenis in het leven vandaan?
In vroegere tijden werd de vraag hoe mensen hun hun leven betekenisvol konden invullen eenvoudigweg beantwoord door te verwijzen naar de bijbel (of een ander religieus boek, afhankelijk van de tijd en plek in de wereld waar men geboren was). Religieus dogma is voor een groeiend aantal mensen geen bevredigend antwoord meer op de vraag wat een betekenisvol leven inhoudt. Tegenwoordig hoor je steeds vaker zeggen dat er geen vastliggende zin van het leven is maar dat je zelf de zin (/betekenis) in je leven moet ontdekken of scheppen. Dit roep twee vragen op: hoe belangrijk is het überhaupt om het gevoel hebben dat je leven zin/betekenis heeft, en – als het belangrijk is – hoe kun je dan betekenis vinden of scheppen in je leven?
Zoek het eerdere succes daar waar het probleem zich bevindt
Het CPW-7-stappenmodel is een progressiegerichte structuur die veel gebruikt wordt in coaching. Via deze vragenstructuur is het mogelijk om cliënten te helpen ideeën op te doen om stappen vooruit te zetten in de gewenste richting. Een van de grote krachten van de aanpak is dat er gebruik wordt gemaakt van vragen naar eerdere successen. Een voorbeeld van zo’n vraag is: “Is het je al eens gelukt om …?” Een eerder succes is een situatie waarin het al eens gelukt is om iets beter te laten verlopen of op te lossen. Wanneer cliënten zich een eerder succes weten te herinneren, doen ze vaak ideeën op over hoe ze verder kunnen met hun huidige situatie en worden ze optimistischer over hun situatie.
Het overloopeffect en de cruciale rol van basisbehoeften
Onderzoek heeft laten zien dat er een correlatie bestaat tussen hoe tevreden mensen zijn met hun werk en hoe tevreden zij zijn met hun leven. Er zijn echter meerdere onduidelijkheden over de relatie tussen werktevredenheid en levenstevredenheid. In de eerste plaats is niet bekend of dit vooral een fenomeen is dat optreedt in de Westerse wereld; het meeste onderzoek heeft daar namelijk plaatsgevonden. In de tweede plaats is niet bekend of er een causale relatie is tussen werktevredenheid en levenstevredenheid omdat het meestal onderzoek correlationeel van aard is. In de derde plaats is er geen duidelijke verklaring voor de relatie tussen werktevredenheid en levenstevredenheid. Een nieuw onderzoek geeft meer duidelijkheid over alle drie deze vragen.
De straffende versus de empathische mindset
Een tijd geleden hoorde ik over een situatie waarin een leerling zich storend gedroeg in de klas. Ik zal hier, uit mijn hoofd, herhalen wat er gebeurde. De docent vroeg de leerling of die even rustig mee wilde doen met de les. De leerling reageerde hier niet direct op en ging door met zijn storende gedrag. Vervolgens maakten enkele andere leerlingen opmerkingen in de trant van: “Stuur hem er maar gewoon uit, mevrouw!”. De docent antwoordde: “Nee, ik stuur hem er niet uit”, waarop de vraag kwam: “Waarom niet? Hij doet hartstikke vervelend.” Daarop antwoordde de docent: “Als ik leerlingen eruit stuur, leren ze niet hoe je je in de klas gedragen moet. Daarom doe ik dat niet.” Vervolgens vroeg ze opnieuw aan de leerling om even rustig mee te doen en dat deed hij toen zonder morren. Deze aanpak lijkt misschien tegen-intuïtief. Moet je tegen lastige leerlingen niet gewoon hard optreden? Misschien niet. Een nieuw onderzoek geeft inzicht in wat er werkte in deze situatie. Lees verder »
Waarom herstellen we beter na falen wanneer we een groeimindset hebben?
Het is bekend dat we ons over het algemeen beter herstellen na falen wanneer we een groeimindset hebben dan wanneer we een statische mindset hebben (zie onder andere Dweck, 1999). Dit heeft onder andere te maken met het feit dat we ons falen verschillend interpreteren bij verschillende mindsets. Daardoor voelen we ons verschillend en gedragen we ons ook verschillend. In een groeimindset zien we falen eerder als gevolg van niet genoeg inspanning hebben geleverd of een niet-effectieve strategie gebruikt hebben (lees meer).
De groeimindset en intrinsieke motivatie dragen beide bij aan volharding
Eén manier om te weer te geven wat progressiegericht werken inhoudt, is vervat in een model dat ik introduceerde in Kiezen voor progressie. Het model (zie figuur rechts) beschrijft hoe zowel een groeimindset als autonome motivatie het leveren van effectieve inspanning bevorderen en hoe inspanning progressie bevordert. In dit artikel kun je iets meer lezen over wat dit model inhoudt en hoe het bruikbaar is. Kijkend naar dit model zou je je kunnen afvragen of er ook een pijtje tussen groeimindset en autonome motivatie moet staan. Is het zo dat een groeimindset en autonome motivatie elkaar ook versterken of in ieder geval beïnvloeden? Ik heb me dit wel vaker afgevraagd en ook anderen hebben me deze vraag wel eens gesteld. Deze vraag is bij mijn weten nog meer één keer direct onderzocht.
Wat doen schoolcijfers met motivatie?
Door onderzoek in de zelfdeterminatietheorie is al lang bekend dat factoren zoals straf, beloning, druk en concurrentie de kwaliteit van de motivatie van individuen kunnen verminderen. Wanneer dit soort factoren toegepast worden, kan de autonome motivatie van individuen, (bestaande uit de intrinsieke motivatie als de geïnternaliseerde motivatie) onder druk komen te staan (lees meer over de aard en het belang van autonome motivatie). Er kan in zulke omstandigheden een meer gecontroleerde motivatie ontstaan die over het algemeen gepaard gaat met angst, spanning en minder goed functioneren. Eén factor die ook de autonome motivatie onder druk kan zetten is het geven van cijfers voor prestaties, een methode die natuurlijk veel gebruikt wordt in scholen. Een nieuw onderzoek van Krijgsman et al. (2017) verkent de relaties tussen het geven van cijfers en de motivatie van leerlingen in de gymnastiekles (N=409).
Lees verder »
De problemen met tweelingonderzoeken
Een discussie die al honderd jaar woedt in de sociale wetenschappen gaat over de vraag hoe groot de invloed van genen en omgevingen zijn op menselijke eigenschappen, gedraging, psychiatrische stoornissen en medische problemen. Deze discussie wordt vaak aangeduid als het nature versus nurture (ofwel aanleg versus opvoeding) debat. Dit debat wordt niet alleen in de wetenschap maar ook in populaire media gevoerd en leken doen er natuurlijk vaak enthousiast aan mee. Centraal in dit debat staan vaak de zogenaamde tweelingonderzoeken. Deze worden vaak gezien als overtuigende natuurlijke experimenten die de afzonderlijke invloed van genen en opvoeding aantonen. En ze worden vaak geciteerd als overtuigend bewijs van de grote invloed van genen op persoonskenmerken als intelligentie en persoonlijkheid. Maar er is groeiende kritiek op de juistheid van deze conclusies omdat er veel problemen zijn in en rondom tweelingonderzoeken. Een recent boek van Joseph (2015) legt in detail uit wat de vele problemen met tweelingonderzoeken zijn.
De effecten van bewondering en jaloezie
Je komt in aanraking met iemand die ergens duidelijk beter is dan jij. Wat voel je? Bewonder je de ander? Benijd je hem of haar? Voel je afgunst? Wat zijn de verschillende effecten van deze verschillende emotionele reacties? Hieronder kun je eerst iets lezen over de sociale vergelijkingstheorie, die nuttige dingen zegt over dit soort verschijnselen. Vervolgens bespreek ik een nieuw onderzoek van Niels van de Ven over de effecten van deze verschillende emoties.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…