De opkomst van de neurowetenschap van intrinsieke motivatie
Di Domenico & Ryan (2017) beschrijven hoe er een neurowetenschap van intrinsieke motivatie aan het ontstaan is. Intrinsieke motivatie is het geheel van onze spontane neigingen om nieuwsgierig en geïnteresseerd te zijn zelfs in de afwezigheid van duidelijk te onderscheiden beloningen. Onderzoek binnen het theoretische kader van de zelfdeterminatietheorie heeft laten zien dat intrinsieke motivatie een levenslang aanwezige motivatie is die geassocieerd is met allerlei positieve effecten zoals beter leren en presteren, creativiteit en psychologisch welbevinden. Wel is intrinsieke motivatie afhankelijk van de beleving van competentie en autonomie. Als de vervulling van deze twee psychologische basisbehoeften wordt gefrustreerd, zijn we in mindere mate intrinsiek gemotiveerd.
Het leren-en-presteren-model
Naar aanleiding van mijn artikel Checklist: 7 vragen om je professionele ontwikkeling te ondersteunen heb ik verschillende gesprekjes gehad met mensen over het belang van het onderscheid maken tussen leren en presteren. Mijn gesprekspartners vonden dit onderscheid interessant en waardevol en hadden belangstelling voor de drie fases die ik noem: de voorbereidingsfase, de uitvoeringsfase en de reflectiefase. De algemene reactie die ik daarop kreeg was dat dit een verhelderende driedeling is en meerdere mensen zeiden dat ze bewuster wilden gaan voorbereiden en reflecteren. Lees verder »
Wat kies jij: hardlopen of wandelen?
De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de positieve effecten van lichaamsbeweging, niet alleen op je algemene gezondheid maar ook op de gezondheid van je brein. Velen die van deze positieve effecten hoorden, zijn gaan rennen of gaan wandelen. Ook hebben velen een stappenteller aangeschaft of een app geïnstalleerd op hun telefoon die stappen telt. Maar wat is nu eigenlijk beter, hardlopen of wandelen? Je zou kunnen denken dat hardlopen meer positieve effecten heeft maar ook meer kans op blessures oplevert. Julia Belluz vroeg zich dit ook af en deed een scan van de wetenschappelijke literatuur om deze vraag te beantwoorden.
Hoe zorg je dat je houding in een gesprek de inhoud ondersteunt?
Vorige week schreef ik het artikel Onvriendelijkheid als een donkere wolk voor je duidelijkheid. Kort samengevat schreef ik in dat artikel dat als je wilt dat je boodschap goed begrepen wordt door een ander het verstandig is om niet onvriendelijk te worden als je die boodschap brengt. Jouw onvriendelijkheid leidt namelijk af van de inhoud van wat je met de ander bespreken wilt. Ik pleitte daarom voor het combineren voor duidelijkheid en vriendelijkheid. Ik heb over dit onderwerp nog wat verder nagedacht en gesproken met verschillende mensen en ben tot enkele preciezere gedachten over dit onderwerp gekomen.
Onvriendelijkheid als een donkere wolk voor je duidelijkheid
Veel leidinggevenden snappen dat vriendelijkheid vaak beter werkt dan onvriendelijkheid in het werken met medewerkers. Daarom doen ze hun best om zich, als het even kan, vriendelijk op te stellen in de omgang met hen. In sommige situaties vinden ze het echter vaak lastig om die vriendelijkheid vast te houden. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer medewerkers bij herhaling storend of schadelijk gedrag vertonen, zelfs na erop aangesproken te zijn. Of wanneer ze bij herhaling bepaalde dingen nalaten die bij hun functie horen. Leidinggevenden kunnen in zulke situaties wat geïrriteerd raken en ongeduldig worden en de behoefte krijgen om eens een hartig woordje met de betreffende medewerker te gaan spreken en misschien zelfs eens wat dreigende taal te uiten of met de vuist op tafel te slaan.
Oefenen van lastige situaties in trainingen
De afgelopen tijd heb ik regelmatig opmerkingen gehoord in de trant van: “Ik heb heel erg veel geleerd van jullie boeken en blogs maar het voegt toch ontzettend veel toe om ook training bij jullie te volgen.” Als ik doorvraag over wat het dan is dat die trainingen vooral toevoegen, hoor ik steevast als meest genoemde antwoord: oefenen volgens de deliberate practice aanpak (Ericsson, 1993). Tijdens deliberate practice oefenen we wat de cursisten nog niet zo goed afgaat, wat ze dus lastig vinden. Dit brengt altijd wel een zeker ongemak met zich mee omdat je als cursist tijdens het oefenen merkt dat nog niet alles goed lukt en je ook feedback krijgt over hoe je het anders zou kunnen doen. Soms is het oefenen op de deliberate-practice-manier op een eerste dag van een training wel wat wennen maar op latere trainingsdagen worden cursisten er vaak steeds enthousiaster over omdat ze merken hoeveel ze ervan leren.
Checklist: 7 vragen om je professionele ontwikkeling te ondersteunen
Welke rol speelt ervaring in onze professionele ontwikkeling? Vaak gaan we er vanuit dat hoe lang mensen iets al doen, bepaalt hoe goed ze er in zijn. Die gedachte is niet helemaal onzinnig natuurlijk. Het is namelijk niet zo dat er helemaal geen relatie is tussen hoe lang je iets al doet en hoe goed je er in bent. Iemand die nog maar een paar weken piano speelt, kan er bijvoorbeeld nog niet heel goed in zijn. Het onder de knie krijgen van bepaalde basisvaardigheden vergt altijd een zekere tijd. Maar de relatie tussen hoe lang je iets doet en hoe goed je er in bent, is anders dan we vaak veronderstellen.
Hoe combineer je als docent autonomie-ondersteuning met structuur?
Autonomie-ondersteuning is effectief in de opvoeding, op school en in de werkcontext, zoals blijkt uit veel onderzoek uit de zelfdeterminatietheorie. Sommigen denken onterecht dat een opmerking als deze een pleidooi is voor ‘vrijheid-blijheid’, ‘iedereen doet maar lekker waar hij zelf zin in heeft’ en ‘chaos en anarchie’. Maar dat is onterecht. Autonomie-ondersteuning houdt niet in dat er geen structuur wordt geboden. Autonomie-ondersteuning en structuur gaan hand in hand. Het bieden van structuur versterkt de beleving van autonomie en is daar zelfs doorgaans een voorwaarde voor. Aan de hand van de onderwijs context werk ik deze stelling hieronder uit.
Intellectuele bescheidenheid
Een nieuw artikel van Leary et al. (2017) onderzoekt het psychologische construct van intellectuele bescheidenheid (Intellectual Humility; IH), de mate waarin mensen onderkennen dat hun denkbeelden en overtuigingen verkeerd zouden kunnen zijn. Voor dit doel maakten zij in vier studies gebruik van een nieuwe Intellectual Humility (IH) schaal.
Studie 1 bevestigde de construct validiteit van de IH schaal en liet de relaties tussen intellectuele bescheidenheid en verschillende andere psychologische constructen zien. Positieve correlaties werden gevonden met openheid, epistemische nieuwsgierigheid, intolerantie voor ambiguïteit en eigengereidheid. IH was niet gecorreleerd met narcisme en sociale eigenrichting.
4 Verrassende bevindingen over de epigenetica
Op deze site besprak ik enkele maanden geleden een boek van David Moore over epigenetica, een ontwikkeling in de biologie die ons denken over de invloed van genen verandert. Kort gezegd komt epigenetica erop neer dat er zich onder invloed van omgevingsfactoren bepaalde moleculen settelen op onze chromosomen die een kritieke invloed hebben op hoe DNA functioneert en hoe wij ons ontwikkelen. Hoewel de ontwikkelingen in de epigenetica hard gaan, blijven zowel leken als biologen (waaronder enkele zeer vooraanstaande) vrij sceptisch over het belang van de epigenetica. Mij baserend op het boek van Moore, leg ik hieronder uit waarom ik denk dat dat onterecht is.
Bedankt Michiel, Ik kende dit boek en onderzoek niet en heb er even snel wat over gelezen. Het sluit denk…
Correctie: de onderzoeker heet Kent Kiehl en hij werkte, naast MRI, met de Psychopathy Checklist van Robert Hare. Zijn boek…
Dag Coert, Een interessante blog. Het doet me denken aan een boek van Robert Hare, die als jonge psycholoog, werkend…
geweldig artikel weer, dank hiervoor. Ik heb het gedeeld op Linkedin.
Open link ► Dit artikel van Bu et al. (2026) laat zien dat de manier waarop studenten de overtuigingen van…
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…